De gemeente ziet af van het doel om jaarlijks 125.000 vierkante meter aan kantoorruimte te realiseren. Dat doel werd in 2017 gesteld, maar wordt nu losgelaten omdat de gemeente stelt dat de manier van werken is veranderd, mede door de coronacrisis. 

In 2017 presenteerde de gemeente de plannen om 125.000 vierkante meter kantoorruimte per jaar te realiseren en in totaal 1,7 miljoen vierkante meter kantoorruimte vrij te maken. De jaarlijkse groeidoelstelling wordt losgelaten, maar de ambitie om zoveel vierkante meters aan kantoorruimte in totaal te realiseren blijft staan.

"Nu mensen anders zijn gaan werken, moeten wij ook anders plannen voor de toekomst", zegt verantwoordelijk wethouder Mbarki. De gemeente zegt zich te richten op 'kwaliteit boven kwantiteit'. Volgens hen staan er te veel kantoorpanden leeg, vooral in gebieden die minder goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer.

'Bestaande kantoorruimte beter benutten'

Daarom wordt er nu per gebied gekeken naar de kantoorbehoefte. Bijvoorbeeld bij het Schinkelkwartier, Amstel III en de Noordelijke IJ-oevers wordt de kantoorruimte beperkt. Locaties zoals de Zuidas, Arenapoort en Sloterdijk blijven aantrekkelijk vanwege de goede bereikbaarheid. 

In de nieuwe plannen wil de gemeente vaker bemiddelen om vraag en aanbod van tijdelijke kantoorruimtes bij elkaar te brengen. Ook willen ze kleinere kantoorruimtes in woonwijken beter beschermen, aangezien ze de buurt bedienen. 

De jonge zangeres Renee Spijker - oftewel Nael - uit Oudkarspel vertrok een aantal jaar geleden naar Australië om daar muziek te maken en te studeren. Nu is ze terug en bezig met een tour met haar band langs allerlei mooie concertzaaltjes in Noord-Holland. In haar muziek verwerkt ze de ervaring die ze 'down-under' opdeed. 

"Het is goed om een tijdje weg te zijn uit je veilige bubbel, dan kom je nieuwe delen van jezelf tegen."

Met haar lange rode haar, zwierige jurk en gitaar om haar nek zou ze zomaar uit de hippietijd van rond 1970 kunnen zijn weggelopen. Renee Spijker (singer-songwriter Nael) is echter een twintiger en helemaal van deze tijd.

Renee is net terug uit Australië waar ze een aantal jaren woonde, werkte, studeerde en muziek maakte. Ze ging erheen voor een uitwisseling van Conservatoriumstudenten en het coronavirus zorgde ervoor dat een korte periode down-under een aantal jaar werd.

"Als je weg bent uit je vertrouwde bubbel ontdek je zoveel nieuwe dingen. Je leert nieuwe mensen kennen en ontdekt ook veel nieuwe kanten van jezelf", vertelt Renee. Ze speelde veel met andere muzikanten en deed inspiratie op voor haar muziek.

Van de Aboriginals leerde ze bijvoorbeeld om meer in harmonie met de natuur te leven. "Ik denk dat we dat in het westen een beetje kwijt geraakt zijn", vertelt ze "Ik geloof er in dat we allemaal met elkaar verbonden zijn. De mensen, de bomen, de eekhoorns, alles wat leeft."

Renee groeide op in het Westfriese Oudkarspel. "Een veilige jeugd in een klein dorpje waar niet zoveel gebeurde", lacht Renee "Ik ben ook opgegroeid met muziek. Mijn moeder zong graag en mijn vader maakte ook muziek. Rockmuziek daar houdt hij van. En samen maakten we ook veel muziek."

Renee was een verlegen meisje en kwam er door de schoolmusical achter dat zingen voor publiek heel leuk was. "Ik merkte hoe cool het was om mijn stem zo te gebruiken en op een podium te staan." 

Nu is Renee, als Nael, met haar band bezig aan een concerttour langs allerlei bijzondere locaties in Noord-Holland, in het kader van Victorie On Tour, georganiseerd door het Alkmaarse poppodium Victorie.

Ze trad al op in kerkjes in Alkmaar, Zuid-Scharwoude en Bergen maar ook in de 'stompe toren' in Stompetoren. Haar muziek, die ze zelf omschrijft als atmosferische, filmische indie, komt op deze bijzondere plekken goed tot zijn recht. "Ik vind het heel leuk nu ik weer terug ben om mijn muziek daar te laten horen", zegt Renee met een brede lach op haar gezicht "Het zijn mooie plekken die ik wel kende of ooit ben geweest en nu weer herbeleef. Het voelt ook als een mooie manier om weer terug te komen."

Nael staat op 11 januari in Het Oude Gemaal in Heerhugowaard, 18 januari in De Oude Zwaan in De Rijp en op 25 januari in De Witter Kerk in Heiloo.

Voor sommigen brengen de sneeuwbuien van de afgelopen dagen plezier, voor anderen is het vooral onhandig. Gisteren kondigde Rijkswaterstaat het advies aan om vandaag vanuit huis te werken. Veel mensen gaven daar gehoor aan, zo ook de raadsleden die vandaag moesten vergaderen: "Zou gek zijn als wij wel de weg op gaan."

Het deed een beetje denken aan de coronatijd, hoe GroenLinks-raadslid Carlo van Munster van achter zijn laptop deelnam aan de vergadering van de raadscommissie Ruimtelijke Ordening.

En hoewel hij zijn collega-raadsleden graag persoonlijk een gelukkig nieuwjaar had willen wensen, begrijpt hij de keuze om de vergadering online plaats te laten vinden, wel: "Het is niet zo verstandig om met dit weer de weg op te gaan. Als de overheid zegt dat je dat niet moet doen, zou het raar zijn als wij wel de weg op gaan."

"Normaliter ga ik vroeg naar de Stopera om voor te bereiden en stukken te lezen, maar nu doe ik dat thuis", zegt Van Munster. "En toen ik wist dat jullie kwamen, dacht ik: er moet ook nog even een stofzuiger doorheen." Het overbrengen van belangrijke punten is volgens het GroenLinks-raadslid geen probleem. "Het gaat om de inhoud, niet om het beeld. Het geeft een iets andere dynamiek, alsof je in een theaterzaal staat te spelen zonder publiek."

Na een aantal opstartproblemen, komt de vergadering goed op gang. Toch is het online vergaderen, als het aan Van Munster ligt, niet voor herhaling vatbaar: "Volgende vergadering doen we lekker met zijn allen op de Stopera. Als er geen code oranje is, gaan we met zijn allen door de sneeuw ploeteren en dan komen we er wel." 

Deelnemers aan de strandrace Egmond-Pier-Egmond (EPE) en de halve marathon van Egmond hoeven zich voorlopig geen zorgen te maken. Organisator Le Champion laat weten dat beide sportevenementen op dit moment gewoon doorgaan. "We houden de weersvoorspellingen de aankomende dagen nauwlettend in de gaten, maar we verwachten dat alle wegen en paden weer goed begaanbaar zijn voor dit weekend."

"Het is lastig aan te geven waar de grens ligt of iets wel of niet kan doorgaan", vertelt eventmanager Jeroen Wouda van Le Champion. Zondag start de halve marathon van Egmond voor de 51e keer. "Niet alleen het parcours moet begaanbaar zijn, maar ook de route er naar toe. In de loop van de week hebben we een beter beeld van welke aanvullende maatregelen we moeten nemen."

Sneeuwschuiven en strooien

Wouda: "Op dit moment strooien we met extra zout. Wellicht moeten we in de loop van de week sneeuwschuiven of met zand strooien in de duinen."

De allereerste halve marathon van Egmond vond plaats in 1973. In ruim vijftig jaar geschiedenis moest de organisatie één keer het evenement afblazen vanwege de weersomstandigheden. 

Tekst loopt verder onder de foto.

"Dat was in 2010", blikt Wouda terug. Barre omstandigheden deed het KNMI toen besluiten weerwaarschuwing code rood uit te geven. "Door sneeuwduinen waren de toegangswegen toen niet of minder goed bereikbaar. Dit zorgde ervoor dat hulpdiensten niet snel en adequaat konden optreden." In 2021 en 2022 ging het evenement vanwege corona niet door. 

Veiligheid deelnemers en vrijwilligers

"Als organisatie moeten wij ook luisteren wanneer er code rood wordt uitgegeven. Niet alleen willen we de veiligheid voor de deelnemers garanderen, dat geldt ook voor de grote hoeveelheid vrijwilligers." Wouda laat weten dat er zo'n 500 vrijwilligers helpen dit weekend. 

"Op dit moment is er geen sprake van code rood. Vanaf morgen geeft onze eigen weerman updates met lokale verwachtingen. Met deze informatie gaan wij in gesprek met de gemeente Bergen, het Rode Kruis en duinbeheerder PWN."

Tekst loopt verder onder de foto's.

Zo'n 4000 mountainbikers doen zaterdag mee aan EPE. "Hiervoor zijn nog startbewijzen beschikbaar", geeft de eventmanager van de organisator aan. "De wedstrijd van zondag is uitverkocht. Dat betekent aan de start op de boulevard van Egmond aan Zee zo'n 13.500 hardlopers voor de halve marathon." Nog eens 5.000 lopers hebben zich ingeschreven voor de kwartmarathon. 

NH Sport doet dit weekend uitgebreid verslag van zowel de strandrace als de Egmond Halve Marathon. Zo vind je een uitgebreide samenvatting van de strandrace EPE zaterdagavond op onze site en sociale kanalen. De Egmond Halve Marathon is zondag vanaf 12.00 uur live te volgen bij NH op televisie. 's Avonds zenden we een samenvatting uit.

Het aantal ambtenaren bij de gemeente Amsterdam is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Waar de stad in 2015 nog 15,7 ambtenaren per 1000 inwoners telde, zijn dat er nu 20. Kritische raadsleden spreken van ‘ambtelijke obesitas’ en ook het college wil inmiddels met de bezem door het ambtenarenapparaat. Maar hoe problematisch is de situatie, en hoe doet Amsterdam het in vergelijking met andere grote steden?

Elon Musk staat met een pilotenbril, grote grijns en een rode kettingzaag te zwaaien op een podium. "Dit is de kettingzaag voor de bureaucratie", schreeuwt hij. Met de oprichting van DOGE, het Department of Government Efficiency, moest Musk het aantal ambtenaren bij de Amerikaanse overheid flink terugdringen. Maar niet alleen in de Verenigde Staten klinkt de roep om minder ambtenaren.

Ook op de Stopera wordt inmiddels openlijk gesproken over het snijden in het eigen personeel. Rigoureuze acties zoals die in de VS of Argentinië worden hier niet voorgesteld, maar volgens sommigen mag in Amsterdam ook de bezem erdoor. 

Meeste ambtenaren van Nederland

Amsterdam telt in totaal ruim 22.000 ambtenaren, waarvan bijna 18.700 in vaste dienst. Daarmee heeft de stad het grootste ambtenarenapparaat van Nederland. De loonkosten bedragen zo’n twee miljard euro per jaar en vormen daarmee de grootste kostenpost op de gemeentebegroting.

Andere grote steden doen het met beduidend minder personeel. Rotterdam telt ongeveer 14.400 ambtenaren, Den Haag 11.100 en Utrecht 5600. Amsterdam is weliswaar de grootste stad, maar volgens sommige raadsleden is de groei van het ambtenarenapparaat problematisch.

'Ambtelijke obesitas'

"In Amsterdam zijn er 20 ambtenaren per 1000 inwoners, terwijl het landelijk gemiddelde twee keer zo laag ligt, namelijk 10 per 1000 inwoners", zegt raadslid Laurens Lochtenberg van het CDA. Volgens hem is het ambtelijk apparaat de afgelopen jaren te veel uitgedijd. “Ik vind dat de gemeente lijdt aan ambtelijke obesitas.”

Ook VVD-raadslid Kune Burgers vindt dat het tijd is om te bezuinigen. “Er zijn op de communicatieafdeling inmiddels naar schatting 300 medewerkers. Ik vraag me af of dat echt nodig is als gemeente.” Volgens hem is er ook op andere afdelingen sprake van een ongeremde groei.

Lochtenberg ziet directe gevolgen voor het functioneren van de gemeente. “De cultuur binnen de gemeente hangt samen met het aantal ambtenaren. Het moet op dit moment langs te veel schijven”, zegt hij. Minder mensen met meer verantwoordelijkheid zou volgens hem juist beter werken. “Nu heeft iedereen zijn eigen koninkrijkje.”

Steeds meer overleg

Dat een groot ambtenarenapparaat kan leiden tot inefficiëntie, herkent Albert Jan Kruiter van het Instituut voor Publieke Waarden. “Grote ambtelijke organisaties hebben de neiging om steeds meer overlegtafels op te tuigen”, zegt hij. “Het nemen van besluiten gaat daardoor trager en dat komt de uitvoering van projecten niet ten goede.”

Volgens sommige deskundigen kan dit ook bijdragen aan het hoge ziekteverzuim bij de gemeente Amsterdam. Als medewerkers weinig verantwoordelijkheid ervaren doordat alles langs veel lagen moet, kan dat leiden tot ambtenaren die zich sneller ziek melden. Het ziekteverzuim ligt momenteel op 9,6 procent. Naar schatting zitten zo’n 2000 medewerkers ziek thuis.

Niet alleen kritische raadsleden, maar inmiddels ook het college zegt dat er iets moet veranderen. Burgemeester Femke Halsema en wethouder van Personeel en Organisatie Hester van Buren kondigden in september aan dat de gemeente wordt gereorganiseerd.

“De besluitvorming is nu traag en onoverzichtelijk en laat het ambtenarenapparaat alsmaar groeien”, schreven zij in een brief aan de raad. Vanaf 2027 moet er jaarlijks 15 miljoen euro worden bespaard op het personeel. Dat besluit is opvallend, zeggen deskundigen die AT5 sprak. Zij zetten vraagtekens bij het idee dat Amsterdam daadwerkelijk te veel ambtenaren heeft.

"Stop met ambtenaren bashen"

“Ik vind dat het college het probleem nu afschuift op de ambtenaren”, zegt Frits van der Meer, emeritus hoogleraar vergelijkende bestuurskunde. “Pas als het ambtenarenapparaat functioneert, komt er goed bestuur, zeggen ze eigenlijk. Terwijl het college zelf verantwoordelijk is voor het functioneren van die organisatie.” Volgens hem is het verminderen van het aantal ambtenaren niet de oplossing.

Ook GroenLinks-raadslid Jenneke van Pijpen vindt dat er vaak te snel wordt geroepen dat er te veel ambtenaren zijn. “Ik heb een hekel aan het bashen van ambtenaren. Ze doen belangrijk werk en voegen waarde toe voor de Amsterdammer.” Volgens haar gaat het niet om de aantallen, maar om de vraag of ambtenaren effectief werken.

Groei zegt niet alles

“De groei van 15 naar 20 ambtenaren per 1000 inwoners zegt niet veel”, zegt Van der Meer. Volgens hem blijkt uit onderzoek dat het aantal ambtenaren historisch gezien meebeweegt met de economische conjunctuur. “Na de financiële crisis in 2008 nam het aantal ambtenaren af en nu neemt het al een aantal jaren weer toe.”

Daarbij speelt ook landelijke regelgeving een rol. In 2015 kregen gemeenten door de decentralisaties van de jeugdzorg, de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) en de Participatiewet er veel taken bij. Ook de invoering van de Omgevingswet en de coronacrisis vroegen om extra capaciteit.

Vergelijking G4

AT5 vergeleek Amsterdam met de andere drie grote gemeenten, de zogenoemde G4: Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Daarbij is gekeken naar meerdere indicatoren, zoals het aantal ambtenaren per 1000 inwoners, de apparaatskosten, overhead en de inhuur van externen.

De cijfers laten zien dat Amsterdam niet de meeste ambtenaren per 1000 inwoners heeft. Rotterdam telt al sinds 2018 meer ambtenaren per inwoner. Wel hebben Amsterdam en Rotterdam duidelijk meer ambtenaren dan Den Haag en Utrecht. “Het is goed te verklaren dat Amsterdam en Rotterdam hoger scoren”, zegt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. “Het zijn steden met een grote haven, veel internationale bedrijven en veel bezoekers.”

Opvallend is dat het aantal ambtenaren in alle G4-gemeenten ongeveer evenredig is gegroeid in de afgelopen zeven jaar, met zo’n 3 tot 4 procentpunt. Amsterdam groeide zelfs het minst hard van alle vier, al liggen de verschillen dicht bij elkaar.

De apparaatskosten, dit zijn alle uitgaven aan personeel, gebouwen en materieel, liggen in Amsterdam en Rotterdam het hoogst. Waar Amsterdam lange tijd het meeste uitgaf per inwoner, geeft Rotterdam sinds vorig jaar meer uit. Opvallend is dat de apparaatskosten in Utrecht in zeven jaar tijd verdubbelden, terwijl ze in Amsterdam met 20 procent het minst hard groeiden.

Verder scoort Amsterdam lager op overhead. Dat zijn alle kosten voor sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. In Amsterdam ligt dat op 9,3 procent, terwijl dat in de andere steden rond de 12 procent ligt. Wel is de overhead in Amsterdam de afgelopen jaren het hardst gestegen.

Een benchmarkonderzoek laat zien dat Amsterdam, in verhouding tot de rest van Nederland, veel uitgeeft aan centrale overhead. Dat wordt volgens de onderzoekers echter "volledig verklaard door de grote omvang van het personeelsbestand. "Tegelijkertijd constateren de onderzoekers dat er geen programma’s zijn waarbij met veel personeel weinig geld wordt uitgegeven, “wat zou kunnen wijzen op een minder efficiënte uitvoering.”

De externe inhuur bij gemeenten ligt al jaren onder vuur. Landelijk steeg het aandeel externen van 10 procent tien jaar geleden naar 17,5 procent nu. Amsterdam en Rotterdam wisten dat aandeel de afgelopen jaren te verlagen, terwijl het in Utrecht en Den Haag juist toenam. Amsterdam heeft, net als veel andere gemeenten, de ambitie uitgesproken om terug te gaan naar 10 procent inhuur. Dat doel lijkt voorlopig nog ver weg.

Kijk je naar alle indicatoren samen, dan scoort Rotterdam op drie van de vier punten het hoogst binnen de G4, met Amsterdam daar vlak achter. Tegelijkertijd heeft Amsterdam de laagste overhead. Op basis van de cijfers lijkt het beeld dat Amsterdam uitzonderlijk veel ambtenaren heeft en inefficiënt is ingericht, niet te kloppen.

Toch waarschuwen deskundigen dat cijfers niet alles zeggen. “Elke gemeente is anders ingericht”, zegt Van der Wal. Taken kunnen intern worden uitgevoerd of juist worden uitbesteed, wat grote invloed heeft op het aantal ambtenaren en kosten op bepaalde onderdelen. 

Appels met peren

In Amsterdam wordt bijvoorbeeld Waternet per volgend jaar opgesplitst. Daardoor komen zo’n 1000 van de 1800 medewerkers op de loonlijst van de gemeente. Andersom was het GVB lange tijd onderdeel van de gemeente en werd het in 2007 verzelfstandigd. Uit onderzoek van de Rekenkamer blijkt dat dit soort veranderingen het aantal ambtenaren tussen 1983 en 2010 zelfs halveerde: van 29.700 naar 15.800.

Deze verschuivingen maken vergelijkingen lastig. Ook in Rotterdam werden het havenbedrijf en openbaar vervoerder RET verzelfstandigd. “Het is daardoor al snel appels met peren vergelijken”, zegt Van der Wal. 

Kruiter wijst er verder op dat Amsterdam, net als Rotterdam en Den Haag, te maken heeft met zware stedelijke problematiek en meer complexiteit. “Armoede, ondermijning, criminaliteit en een sociale woningvoorraad die vernieuwd moet worden”, somt hij op. “Dat vraagt nu eenmaal om meer ambtenaren.” 

Afdelingen gegroeid

Volgens deskundigen is het daarom zinvoller om specifieke afdelingen met elkaar te vergelijken. Hoe scoort Amsterdam bijvoorbeeld op het aantal ambtenaren dat zich bezighoudt met de WMO, afgezet tegen het aantal cliënten? Maar ook daar blijkt vergelijken lastig.

Rigtje Passchier, die voor de Universiteit Leiden onderzoek doet naar de decentralisaties uit 2015 en de G4 vergelijkt, ziet grote verschillen. “Het is bij de WMO en de jeugdzorg enorm verschillend wat een gemeente zelf doet en wat wordt uitbesteed. Zo doet Rotterdam taken op het gebied van huiselijk geweld zelf en Amsterdam juist niet.”

Cijfers van de gemeente Amsterdam laten zien dat sommige afdelingen sterk zijn gegroeid, terwijl andere juist zijn gekrompen. Met name de clusters Stadsbeheer & Dienstverlening en Ruimte en Economie namen toe in het aantal fte. Het cluster Stadsdeelorganisaties kromp, terwijl kleinere clusters ongeveer gelijk bleven.

Uit navraag bij de gemeente blijkt dat de groei bij Stadsbeheer & Dienstverlening vooral door een uitbreiding van de afdeling Stadswerken komt. “De stad is groter geworden, er wonen meer mensen en er komen meer bezoekers”, schrijft de gemeente. Daardoor is bijvoorbeeld het aantal reinigers toegenomen. Over de groei bij Ruimte en Economie zegt de gemeente geen goed zicht te hebben.

De gemeente werkt aan een nadere analyse van de groei per afdeling. Die maakt deel uit van de reorganisatie onder leiding van brandweercommandant Tijs van Lieshout, waarbij wordt gesneden in het ambtenarenapparaat. “Het doel is een gemeente die kleiner en slagvaardiger werkt”, schreef wethouder Van Buren eerder.

Hoewel het aantal ambtenaren de afgelopen zeven jaar sterk toenam, is dat geen ontwikkeling die uniek is voor Amsterdam. Ook in de rest van de G4 is een vergelijkbare groei te zien. Daarnaast schiet Amsterdam op meerdere indicatoren niet negatief uit. Volgens sommige deskundigen is het daarom opvallend dat de gemeente besluit te snijden in het eigen ambtenarenapparaat.

Twijfels over effect bezuinigen

Volgens Van der Meer leidt minder personeel niet automatisch tot beter bestuur. “Ik vind dat het college de boel voor de gek houdt met deze actie”, zegt hij. “Als het ambtenarenapparaat niet functioneert, ligt dat niet alleen aan de ambtenaren.”

Van Pijpen staat niet afwijzend tegenover de reorganisatie, maar plaatst wel kanttekeningen. “Het is goed om kritisch te kijken naar hoe we georganiseerd zijn”, zegt ze. “Maar bezuinigen mag geen doel op zich worden. Vergeet niet dat ambtenaren ook gewoon mensen zijn van vlees en bloed.”

Steeds vaker worden lokale bestuurders zoals burgemeesters en raadsleden geïntimideerd of bedreigd. Dat merkt commissaris van de Koning Arthur van Dijk, die zich ernstige zorgen maakt. Dat het er fel aan toe gaat, merkt ook burgemeester Han ter Heegde van Gooise Meren. Het afgelopen jaar kreeg hij meermaals te maken met boze bewoners. "Er wordt steeds meer druk uitgeoefend", zegt hij.

In april van dit jaar stonden er in Bussum tientallen boze bewoners voor het gemeentehuis van Gooise Meren. Ze maakten zich zorgen over de komst van een noodopvang voor asielzoekers en wilden wethouders en raadsleden op andere gedachten brengen. Maar ze hadden niet gerekend op burgemeester Han ter Heegde (VVD).

"Ik parkeer mijn fiets altijd voor het gebouw, en ik was niet van plan om daar vanwege de demonstranten wat aan te veranderen", vertelt hij. De demonstranten spotten hem en gaan om hen heen staan. Maar in plaats van snel naar binnen te gaan, voorbij de beveiliging, gaat Ter Heegde zo'n twintig minuten met hen in gesprek, nog voor het begin van de ingeplande raadsvergadering.

In onderstaande video is te zien hoe dat gesprek verliep. De tekst gaat onder de reportage verder.

"Ik geloof er heilig in dat het op zo'n moment essentieel is dat je als bezorgde burger het gevoel krijgt dat je direct contact hebt met een bestuurder. Dat je weet dat je wordt gehoord."

Zijn aanpak kan op complimenten van de demonstranten rekenen. Eén van hen zei het nog steeds grondig met hem oneens te zijn, maar 'hij had tenminste wel ballen', herinnert Ter Heegde zich.

Bussum is verre van de enige plaats in de provincie waar boze bewoners afgelopen jaar het gemeentehuis opzochten, vaak vanwege de aangekondigde komst van een azc. Dit najaar alleen al waren er grote groepen mensen bijeen tijdens raadsvergaderingen in Heemskerk, Uithoorn en Uitgeest.

Vaker oog in oog met demonstranten 

Dat wordt de komende tijd niet minder, verwacht Ter Heegde. "Het gaat vaak over hele lastige dossiers die op van alles invloed hebben, van veiligheid tot huisvesting. En de afgelopen twee kabinetten hebben weinig voor elkaar kunnen krijgen." Dat hij daarom als gemeentebestuurder soms Haagse boodschappen moet verkopen, noemt hij 'een hele lastige, maar noodzakelijke opdracht'.

De demonstratie van afgelopen april was niet de eerste keer dat er in Gooise Meren werd gedemonstreerd tegen de komst van een asielopvang. In 2024 stond Ter Heegde mensen te woord die het gemeentehuis blokkeerden uit protest tegen een gepland azc in Naarden. Ook daar liepen de emoties hoog op.

"Je probeert uit te leggen waarom de zaken gaan zoals ze gaan. En daar moet je eerlijk in zijn, over wat wel kan én wat niet kan. En als iemand iets zegt wat niet waar is, dan moet je daar ook snoeihard in zijn. Dat is de eerlijkheid die mensen verdienen."

De soms publieke beledigingen die daarbij komen kijken probeert hij zoveel mogelijk naast zich neer te leggen. "Er hing enige tijd een spandoek langs de doorgaande weg waarin ik 'de grootste gluiperd van Bussum' werd genoemd. Nou vind ik mezelf geen gluiperd, dus daar voelde ik me niet bepaald door aangesproken."

Dat lokale politici worden aangesproken op controversiële onderwerpen is volgens Ter Heegde van alle tijden, maar die kritiek is wel persoonlijker geworden. "Vroeger bij bijvoorbeeld de krakersrellen was er ook hevige kritiek op de politiek, maar wat je sinds de coronacrisis steeds meer ziet, is dat die druk steeds meer op de individu wordt uitgeoefend."

Ook raadsleden in Gooise Meren geven bij hem aan dat ze met dreigende situaties te maken krijgen. "Gelukkig hebben we nog niet gezien dat er raadsleden anders zijn gaan stemmen vanwege dat soort incidenten, maar de zorgen zijn wel echt heel groot." Er zijn de afgelopen jaren ook al maatregelen genomen voor de veiligheid, zoals het plaatsen van camera's bij de huizen van wethouders.

Nieuwe raadsleden wacht nieuwe realiteit

Met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur komt er een nieuwe lichting lokale politici aan. Die moeten volgens Ter Heegde rekening houden met een nieuwe realiteit. "In hun inwerktraject wordt er nadrukkelijk tijd besteed aan hoe je als raadslid met confrontatie om moet gaan, en wat je daar tegen kan doen. Maar feit is dat de dossiers die tot deze emoties leiden voorlopig niet minder prangend worden."

Ter Heegde is desalniettemin niet van plan om zich in een hoek te laten drijven. "Ik blijf in gesprek met inwoners, boos of niet boos. Als burgemeester ben je boegbeeld van je gemeente, en een intermediair tussen burger en politiek. De afstand tussen die twee moet zo klein mogelijk zijn."

De Nieuwjaarsduik in Egmond aan Zee gaat niet door. De organisatie laat weten dat de weersomstandigheden te gevaarlijk zijn. Ook de duiken in Zandvoort, Wijk aan Zee, Bergen aan Zee, IJmuiden en Scheveningen zijn afgelast. 

De organisatie in Egmond geeft aan dat de weersomstandigheden niet geschikt zijn om te duiken en dat ze de veiligheid van deelnemers 'niet kan garanderen.' Het besluit om af te lassen is in samenspraak met de gemeente gemaakt.

Ook in Scheveningen, Zandvoort, Wijk aan Zee, Bergen aan Zee en IJmuiden gaat de traditionele duik vanwege de harde wind en koude temperatuur niet door. "We balen hier enorm van, we weten hoeveel mensen hier elk jaar naar uitkijken. Maar veiligheid staat voorop", meldt de organisatie van de duik in Zandvoort op haar website. 

Volgens Esther van Amersfoort, organisator in Wijk aan Zee, komen de golven tot drie meter en zijn er enorm sterke stromingen. "Je kunt niet eens staan. Je wordt omvergespoeld. Het is jammer. We balen er van, want je bent er al weken mee bezig." 

'Ga niet zelf het water in'

De organisatie in Egmond aan Zee waarschuwt mensen daarnaast om niet zelf het water in te gaan. "Met deze wind is de zee erg gevaarlijk en er zijn geen hulpverleners aanwezig op het strand." 

Verder laat de organisatie weten dat mensen die al een ticket voor de Nieuwjaarsduik hebben gekocht, het bedrag in de eerste week van het nieuwe jaar teruggestort krijgen. 

Niet voor het eerst

Het is niet voor het eerst dat de Nieuwjaarsduik op meerdere plaatsen wordt afgelast. Vorig jaar ging de duik in Egmond aan Zee al niet door vanwege het slechte weer. 

Voor Zandvoort is het zelfs de vierde afgelasting, meldt de organisatie. Eerder werd het evenement in 2021 en 2022 geschrapt vanwege corona en vorig jaar wederom vanwege de weersomstandigheden. 

De Nieuwjaarsduik in Egmond aan Zee gaat niet door. De organisatie laat weten dat de weersomstandigheden te gevaarlijk zijn. Ook de duiken in Zandvoort, Wijk aan Zee, Bergen aan Zee en Scheveningen zijn afgelast. 

De organisatie geeft in een eerste korte bericht aan dat de weersomstandigheden niet geschikt zijn om te duiken en dat ze de veiligheid van deelnemers 'niet kan garanderen.' Het besluit om af te lassen is in samenspraak met de gemeente gemaakt.

Ook in Scheveningen, Zandvoort en Wijk aan Zee, Bergen aan Zee en IJmuiden gaat de traditionele duik vanwege de harde wind en koude temperatuur niet door. "We balen hier enorm van, we weten hoeveel mensen hier elk jaar naar uitkijken. Maar veiligheid staat voorop", meldt de organisatie van de duik in Zandvoort op haar website. 

Volgens Esther van Amersfoort, organisator in Wijk aan Zee, komen de golven tot drie meter en zijn er enorm sterke stromingen. "Je kunt niet eens staan. Je wordt omvergespoeld. Het is jammer. We balen er van, want je bent er al weken mee bezig." 

'Ga niet zelf het water in'

De organisatie in Egmond aan Zee waarschuwt mensen daarnaast om niet zelf het water in te gaan. "Met deze wind is de zee erg gevaarlijk en er zijn geen hulpverleners aanwezig op het strand." 

Verder laat de organisatie weten dat mensen die al een ticket voor de Nieuwjaarsduik hebben gekocht, het bedrag in de eerste week van het nieuwe jaar teruggestort krijgen. 

Niet voor het eerst

Het is niet voor het eerst dat de Nieuwjaarsduik op meerdere plaatsen wordt afgelast. Vorig jaar ging de duik in Egmond aan Zee al niet door vanwege het slechte weer. 

Voor Zandvoort is het zelfs de vierde afgelasting, meldt de organisatie. Eerder werd het evenement in 2021 en 2022 geschrapt vanwege corona en vorig jaar wederom vanwege de weersomstandigheden. 

De Nieuwjaarsduik in Egmond aan Zee gaat niet door. De organisatie laat weten dat de weersomstandigheden te gevaarlijk zijn. Ook de duiken in Zandvoort, Wijk aan Zee en Scheveningen zijn afgelast. 

De organisatie geeft in een eerste korte bericht aan dat de weersomstandigheden niet geschikt zijn om te duiken en dat ze de veiligheid van deelnemers 'niet kan garanderen.' Het besluit om af te lassen is in samenspraak met de gemeente gemaakt.

Ook in Scheveningen, Zandvoort en Wijk aan Zee gaat de traditionele duik vanwege de harde wind en koude temperatuur niet door. "We balen hier enorm van, we weten hoeveel mensen hier elk jaar naar uitkijken. Maar veiligheid staat voorop", meldt de organisatie van de duik in Zandvoort op haar website. 

Volgens Esther van Amersfoort, organisator in Wijk aan Zee, komen de golven tot drie meter en zijn er enorm sterke stromingen. "Je kunt niet eens staan. Je wordt omvergespoeld. Het is jammer. We balen er van, want je bent er al weken mee bezig." 

'Ga niet zelf het water in'

De organisatie van de duik in Egmond aan Zee waarschuwt mensen daarnaast om niet zelf het water in te gaan. "Met deze wind is de zee erg gevaarlijk en er zijn geen hulpverleners aanwezig op het strand." 

Verder laat de organisatie weten dat mensen die al een ticket voor de Nieuwjaarsduik hebben gekocht, het bedrag in de eerste week van het nieuwe jaar teruggestort krijgen. 

Niet voor het eerst

Het is niet voor het eerst dat de Nieuwjaarsduik op meerdere plaatsen wordt afgelast. Vorig jaar ging de duik in Egmond aan Zee al niet door vanwege slecht weer.

Voor Zandvoort is het zelfs de vierde afgelasting, meldt de organisatie. Eerder werd het evenement in 2021 en 2022 geschrapt vanwege corona en vorig jaar vanwege een storm.

De politie heeft gisteravond en met name vannacht opnieuw veel werk gehad aan oud en nieuw. Er werd ingegrepen in Floradorp en de Banne in Noord, op de Dam, in Oost en Nieuw-West. 

In de avond leek het nog relatief rustig, al moest er wel veel ME naar Nieuw-West. Op en rondom de Burgemeester Roëllstraat in Osdorp staken jongeren een scooter in brand en bleven ze rondcirkelen. Een passerende fietser liet aan AT5 weten bekogeld te zijn met vuurwerk. 

Dam

De driehoek van gemeente, politie en justitie zal ongetwijfeld met spanning hebben gekeken naar camerabeelden van de Dam. Daar wordt het elke jaarwisseling heel druk en dat zorgt in combinatie met het vuurwerk dat afgestoken wordt voor gevaarlijke sitauties. Normaal gesproken wordt er geen feest georgeniseerd, maar dit jaar was er om de sfeer te verbeteren wel uitgepakt met speakers met muziek en verlichting.

Toch verslechterde de sfeer na middernacht wel. Volgens de politie ontstond er een confrontatie tussen groepen en is besloten om daar snel een eind aan te maken. Naast politie stond ook de Bijstandseenheid (BE) van de marechaussee er. Dat is een soort mobiele eenheid van de marechaussee. In een hoog tempo werd de Dam ontruimd.

De ME hield in Noord verschillende snelle acties. Zo werden er jongeren gecontroleerd na een opstootje op het Benzaanjachtplein en ging er ME om winkelcentrum Banne Centrum staan. Volgens een omstander had de beveiliging van het winkelcentrum om de komst van de politie gevraagd, omdat jongeren dreigden in te breken. Vorig jaar werden er hier ook vernielingen met vuurwerk aangericht. 

Ook de situatie in Floradorp werd scherp in de gaten gehouden. De ME heeft hier in de nacht zeker twee keer opgetreden toen er branden op straat werden gesticht. Een van die keren werd er met vuurwerk op een linie stilstaande ME'ers geschoten. 

Het ging ook hier om korte acties, vooral bedoeld om de brandweer te kunnen laten blussen. De ME vertrok telkens relatief snel weer. 

Brand

Tegelijkertijd brak er een enorme brand uit in de toren van de Vondelkerk in Oud-West. De toren stortte na een tijdje zelfs in en belandde op de rest van het gebouw. De brandweer kon om veiligheidsredenen alleen vanaf buiten blussen. Om 4.45 uur werd bekend dat de bluswerkzaamheden nog uren zullen duren. Ook zijn er tientallen buurtbewoners ontruimd. 

Op de kruising van de Insulindeweg en de Molukkenstraat in Oost heeft de ME ook nog een actie uitgevoerd vanwege groepen jongeren die voor onrust zorgden. Dit kruispunt is ook berucht bij de politie en bij buurtbewoners, die vooraf al aan AT5 lieten weten dat ze rekening hielden met onrust. De afgelopen jaarwisselingen was het hier telkens raak en ook tijdens de coronaperiode gingen jongeren hier rellen. 

Nine Kooiman, de voorzitter van de Nederlandse politiebond, liep vanavond mee met Amsterdamse agenten. Zij is drie keer bekogeld, schreef ze op X. Volgens haar is er sprake geweest van ongekend geweld tegen politie en hulpverleners.

In de loop van donderdag komt de driehoek met meer informatie over het verloop van deze jaarwisseling. Eerdere jaarwisselingen verliepen volgens de driehoek al zeer onrustig en vermoedelijk wordt deze jaarwisseling ook zo gezien. 

De 'hysterie' rond vuurwerk zal langzamerhand verdwijnen, verwacht brandwondenarts Paul van Zuijlen. Ieder jaar rond de jaarwisseling ziet hij dezelfde obsessieve vuurwerkkoorts, die enkele weken later spontaan verdwenen is. "Ik verwacht dat dat met een verbod langzaam uit de cultuur slijt", zegt hij.

In november 2018 deelt Van Zuijlen een bericht op X, het toenmalige Twitter. "Lieve mensen, het is 4 november en nacht. Zojuist heb ik alweer het eerste #vuurwerk #slachtoffer geopereerd." Vanuit zijn werk als plastisch chirurg op de brandwondenafdeling en directeur van het brandwondencentrum in Beverwijk probeert hij met zulke berichten te waarschuwen. 

Maar wat bedoeld was als waarschuwing, ontketende een verhitte discussie en een stroom aan negatieve reacties. Hij zou betuttelend zijn, mensen hun plezier afnemen. Juist die heftigheid valt hem op. "Rond de jaarwisseling heeft iedereen het erover. Twee weken later hoor je niemand meer. Dat is toch bijzonder? Ik vind dat fascinerend."

Hysterische vuurwerkkoorts in cultuur

Volgens Van Zuijlen heeft dit alles te maken met een diepgeworteld cultureel patroon. "Dat gevoel van: het is het einde van het jaar, dus dan mogen we even knallen. Dat zit zo vast in de hoofden van mensen. Als dat verdwijnt, wordt die hele discussie denk ik ook minder."

Als voorbeeld wijst hij op de coronaperiode, waarin een algeheel vuurwerkverbod gold. "Er was toen natuurlijk veel meer aan de hand, maar je zag wel dat het aantal ongevallen fors lager lag. Ik weet het niet zeker, maar ik geloof en hoop dat zo’n verbod daarom kan werken."

Daar komt volgens hem bovenop dat het misbruik van vuurwerk de afgelopen jaren uit de hand is gelopen. "Ik ben niet per se tegen vuurwerk, maar wel tegen vuurwerkslachtoffers. Ook het geweld tegen hulpverleners loopt volledig de spuigaten uit."

Ieder jaar opnieuw houdt hij zijn hart vast en ziet hij telkens dezelfde patronen terugkeren. Het gaat vaak mis bij onbezonnen jongeren van een jaar of twaalf met een 'mij overkomt het niet'-mentaliteit, of bij ouderen met een verminderde reactiesnelheid, gecombineerd met overmoed door alcohol of drugs. "Dan doen ze een wedstrijdje wie een cobra het langst kan vasthouden. Geloof me: je loopt oorlogsletsel op. Het is echt slagersgeneeskunde."

Bang voor heftige jaarwisseling

De recente berichten over grotere vuurwerkbestellingen zijn Van Zuijlen dan ook niet ontgaan. Ze zouden, vreest hij ook, kunnen wijzen op extra druk voor ziekenhuizen. Toch blijft hij er nuchter onder. "Ik denk dat ook, maar misschien piekt het alleen rond middernacht. We weten het niet. We zijn in ieder geval voorbereid, maar het is niet zo dat we ineens twee keer zoveel artsen inzetten."

De ernstigste verwondingen ziet hij vooral door illegaal vuurwerk - vuurwerk dat nu ook al verboden is. Het argument dat een verbod daarom niet zo helpen of tot méér illegaal gebruik leidt, zwakt hij af met zijn eerdere punt. Die hysterie. "Als we de mystiek rond het knallen loslaten, denk ik dat de druk afneemt. Misschien is het volgend jaar nog net zo erg, maar ik verwacht dat die noodzaak om te knallen dan langzaam wegebt." 

Een alternatief lijkt hem duidelijk: "Als gemeenten dan samen een mooi schouwspel organiseren - dan is dat toch ook leuk?", sluit hij af. Zelf geniet hij ook van het kleurrijke geknal. Maar wel op gepaste afstand.

Goed nieuws voor skateliefhebbers uit Haarlem en de wijde omgeving: het Skatepark Haarlem blijft de komende jaren gevestigd aan de Minckelersweg op bedrijventerrein Waarderpolder. De gemeente heeft het huurcontract met vijf jaar verlengd. "Nu kunnen we weer plannen maken voor de toekomst", zegt voorzitter Thomas Adamidis.

Kort voor openingstijd staat al een groepje kinderen te wachten bij de deur van de skatehal. Skateboards in de handen. Als barman Jim de eerste gasten binnenlaat, reageert een moeder opgelucht. "Gelukkig! Het is koud buiten", roept ze terwijl de kinderen zich naar binnen wurmen. 

Bestuurslid Stefan Rooijakkers (36) ziet het met een glimlach aan. "Ons publiek is heel breed. Voor het skateboarden komen hier jonge kinderen, maar ook veel volwassenen. Het is nu vakantie, dus zie je veel scholieren in de middaguren. Onze barman Jim geeft ook skateles. De groepslessen zijn op zaterdag en op maandagavond. Die lessen zijn eigenlijk altijd uitverkocht. Oudere skaters die jongeren helpen bij het leren van nieuwe trucs, dat gaat hier allemaal vanzelf."

Handtekeningenactie

De skatehal zit nu zo'n 4,5 jaar aan de Minckelersweg, vertelt Stefan. "Het idee bestond al veel langer, maar dit is niet iets wat je zomaar van de grond krijgt. Je hebt er ook de gemeente bij nodig. Meerdere Haarlemmers probeerden al een tijd iets voor elkaar te krijgen bij de gemeente. Toen begon Thomas een handtekeningenactie en daardoor ging de bal rollen bij de gemeente. Uiteindelijk kregen we groen licht om hier aan de gang te gaan."

Een eerdere zoektocht naar een bestaande hal in Haarlem liep op niets uit. Stefan: "De gemeente gunde ons dit kavel en daar hebben we de hal zelf op gebouwd. Ook alle obstakels in de skatehal hebben we zelf ontworpen en gebouwd. We hadden niet genoeg geld voor al het hout, maar dat hebben we met een inzamelingsactie bij elkaar gekregen."

Tekst loopt door onder de foto.

Het skatepark Haarlem is populair onder de skatefans. Jaarlijks komen er ruim 10.000 bezoekers om te skaten. Daarnaast komen er ook nog eens meer dan 6.000 bezoekers af op de diverse evenementen die in de hal worden georganiseerd. 

"Dat horecadeel hebben we zelf later toegevoegd", legt Stefan uit. "Dat hebben we ook echt nodig om uit de kosten te komen. Zo kunnen we in het weekend extra omzet draaien met evenementen. Iedereen die een goed idee heeft, is welkom om bij ons iets te organiseren. Zo hebben we bijvoorbeeld met Kenamju een judowedstrijd gehouden. En minder bekende bandjes uit de regio kunnen hier optreden. Zo doen we ook mee aan de Haarlemse Popscene On Tour."

Huurcontract

De gemeente Haarlem maakte afgelopen week bekend dat het huurcontract met het Skatepark met vijf jaar wordt verlengd. Een zeer welkome boodschap, volgens voorzitter Thomas Adimis (25). "Dat is echt super. Nu kunnen we weer plannen maken voor de komende jaren. Echt heel fijn!"

Die plannen krijgen langzaam maar zeker al vorm. Stefan: "We kunnen nu weer investeringen doen. Komende zomer gaan de we de skatehal flink verbouwen. We gaan de obstakels vernieuwen en waar nodig repareren. We willen ook extra personeel aannemen, zodat we wat meer evenementen kunnen organiseren. En dan hebben de bestuursleden de handen ook wat meer vrij. We doen dit vrijwillig, naast onze fulltime banen. Daar gaat flink wat tijd in zitten, maar we gaan er echt voor zorgen dat we deze plek nog leuker gaan maken."

Tekst loopt door onder de foto.

De gemeente gaat de komende vijf jaar - in samenspraak met het bestuur van het skatepark - op zoek naar een definitieve locatie. Als het aan de bestuursleden ligt, dan blijft de hal op de huidige plek zitten.

Stefan: "Dat hangt allemaal af van de toekomstplannen voor de zuidstrook van de Waarderpolder. Ik weet niet hoe dat gaat lopen, maar ik hoop dat ze ons meenemen in die plannen. Als we moeten verhuizen, gaat dat heel veel geld kosten. Deze plek is perfect. Het is afgelegen, we krijgen nooit klachten uit de omgeving."

Olympische sport

Lekker aan de gang met een skateboard is onverminderd populair. "Die populariteit is de laatste jaren juist toegenomen", zegt Stefan. "In coronatijd zijn ook veel mensen gaan skaten, omdat er weinig anders te doen was. En nu het een Olympische sport is, zijn gemeenten ook eerder geneigd iets voor skaters te doen."

Thomas: "En daarom hopen we dat we hier kunnen blijven. Het is hier ideaal. We hebben de gemeente ook laten zien dat we op eigen benen kunnen staan. We zijn zelfstandig."

"We zijn een laagdrempelige plek voor doelgroepen in Haarlem die vaak nergens anders terechtkunnen. We organiseren veel evenementen, maar er zijn eigenlijk nooit problemen. Binnen de groepen die hier komen, is veel sociale controle. We hebben een grote achterban, voorlopig ziet de toekomst er goed uit."

Wie deze dagen om zich heen kijkt, kan er niet omheen: de Amsterdamse binnenstad trekt ook deze kerstvakantie veel toeristen. De gemeente ziet dat, ondanks de toename van bezoekers, toeristen vooral komen om de stad te beleven: wandelend langs de grachten en minder voor activiteiten zoals rondvaarten of een bezoek aan de horeca. Kortom: ze komen wel, maar geven minder geld uit. Dat merken ook verschillende sectoren binnen de toeristenbranche, vertellen zij aan AT5. En die zijn niet blij met deze verandering in het gedrag van toeristen.

Op straat spreken we toeristen over hun uitgaven in Amsterdam. Veel van hen zeggen eerst de prijzen te checken. "Als het te duur is, doe ik het niet," zegt een toerist. Een ander vult aan: "We doen geen rondvaart, we wandelen liever. Wandelen is tenslotte gratis."

Ondanks stijgende kosten blijft het toerisme groeien. In 2024 telde Amsterdam 14 miljoen dagbezoekers, 14 procent meer dan voor corona. Toch verandert het gedrag van toeristen. Uit eerder onderzoek van de gemeente is te zien dat dagbezoekers vooral de stad komen 'beleven', met wandelen langs de grachten als populairste activiteit. Andere betaalde activiteiten zoals rondvaarten en horeca worden vaker overgeslagen. 

Ook Koninklijke Horeca Nederland merkt dit in Amsterdam. Volgens hen ontvangen veel horecazaken in het centrum minder gasten: ''De aanhoudend negatieve beeldvorming en het idee dat bezoekers er niet welkom zijn, hebben aantoonbare gevolgen voor hun gedrag en bestedingen. Dit raakt het mkb, retailers en de culturele sector.''

Keuzes maken

Verschillende sectoren binnen de toeristenbranche zeggen tegen AT5 dat zij merken dat toeristen bewuster kiezen. 'Ze geven nog wel geld uit, maar doen niet alles meer. Niet én een taxi én uit eten én uitgaan. Of niet én een rondvaart én een museum, maar alleen wandelen.''

Volgens hen speelt onder meer de verhoogde toeristenbelasting een rol. Ook de voorzitter van de Vereniging van Amsterdamse Rondvaartrederijen, Ramon van der Storm, merkt dat toeristen vaker afzien van een rondvaart: ''Mijn kosten zijn gestegen, de lonen en toeristenbelasting. Het hele plaatje is duurder geworden. Budgetten van toeristen stijgen niet mee, dus maken ze andere keuzes.''

Dat beeld herkent ook Robert-Jan Woltering, directeur van De l'Europe Hotel, met veertig jaar (inter)nationale ervaring in de hotelbranche. ''We zien het gedrag veranderen. Mensen zijn voorzichtiger met uitgeven. Daarnaast blijven Amerikaanse toeristen vaker weg, onder meer door internationale spanningen en de lage dollar.'' Daarnaast merken ze dat toeristen minder fooien geven.

Of er nog goed komt voor de toerismebranche in Amsterdam? Volgens Woltering wel. "Amsterdam is een stad die draait op toerisme. Een groot deel van de Amsterdamse economie is ervan afhankelijk", zegt hij. "Niet alleen hotels, maar ook slagers, bakkers en andere ondernemers die leveren aan de horeca."

Volgens Woltering zitten we nu in een tijdelijke dip, maar verwacht hij dat die over een paar jaar voorbij is. "Met zo'n mooie stad als Amsterdam is er uiteindelijk alleen maar toekomst.''

Wie deze dagen om zich heen kijkt, kan er niet omheen: de Amsterdamse binnenstad trekt ook deze kerstvakantie veel toeristen. De gemeente ziet dat, ondanks de toename van bezoekers, toeristen vooral komen om de stad te beleven: wandelend langs de grachten en minder voor activiteiten zoals rondvaarten of een bezoek aan de horeca. Kortom: ze komen wel, maar geven minder geld uit. Dat merken ook verschillende sectoren binnen de toeristenbranche, vertellen zij aan AT5. En die zijn niet blij met deze verandering in het gedrag van toeristen.

Op straat spreken we toeristen over hun uitgaven in Amsterdam. Veel van hen zeggen eerst de prijzen te checken. "Als het te duur is, doe ik het niet," zegt een toerist. Een ander vult aan: "We doen geen rondvaart, we wandelen liever. Wandelen is tenslotte gratis."

Ondanks stijgende kosten blijft het toerisme groeien. In 2024 telde Amsterdam 14 miljoen dagbezoekers, 14 procent meer dan voor corona. Toch verandert het gedrag van toeristen. Uit eerder onderzoek van de gemeente is te zien dat dagbezoekers vooral de stad komen 'beleven', met wandelen langs de grachten als populairste activiteit. Andere betaalde activiteiten zoals rondvaarten en horeca worden vaker overgeslagen. 

Ook Koninklijke Horeca Nederland merkt dit in Amsterdam. Volgens hen ontvangen veel horecazaken in het centrum minder gasten: ''De aanhoudend negatieve beeldvorming en het idee dat bezoekers er niet welkom zijn, hebben aantoonbare gevolgen voor hun gedrag en bestedingen. Dit raakt het mkb, retailers en de culturele sector.''

Keuzes maken

Verschillende sectoren binnen de toeristenbranche zeggen tegen AT5 dat zij merken dat toeristen bewuster kiezen. 'Ze geven nog wel geld uit, maar doen niet alles meer. Niet én een taxi én uit eten én uitgaan. Of niet én een rondvaart én een museum, maar alleen wandelen.''

Volgens hen speelt onder meer de verhoogde toeristenbelasting een rol. Ook de voorzitter van de Vereniging van Amsterdamse Rondvaartrederijen, Ramon van der Storm, merkt dat toeristen vaker afzien van een rondvaart: ''Mijn kosten zijn gestegen, de lonen en toeristenbelasting. Het hele plaatje is duurder geworden. Budgetten van toeristen stijgen niet mee, dus maken ze andere keuzes.''

Dat beeld herkent ook Robert-Jan Woltering, directeur van De l'Europe Hotel, met veertig jaar (inter)nationale ervaring in de hotelbranche. ''We zien het gedrag veranderen. Mensen zijn voorzichtiger met uitgeven. Daarnaast blijven Amerikaanse toeristen vaker weg, onder meer door internationale spanningen en de lage dollar.'' Daarnaast merken ze dat toeristen minder fooien geven.

Of er nog goed komt voor de toerismebranche in Amsterdam? Volgens Woltering wel. "Amsterdam is een stad die draait op toerisme. Een groot deel van de Amsterdamse economie is ervan afhankelijk", zegt hij. "Niet alleen hotels, maar ook slagers, bakkers en andere ondernemers die leveren aan de horeca."

Volgens Woltering zitten we nu in een tijdelijke dip, maar verwacht hij dat die over een paar jaar voorbij is. "Met zo'n mooie stad als Amsterdam is er uiteindelijk alleen maar toekomst.''

Heemskerk verliest opnieuw een toonaangevende zaak. Na zestig jaar sluit bloemenzaak Rinus de Ruyter eind deze maand definitief de deuren. Decennialang was de zaak een vaste waarde in het dorp, geroemd om vakkennis en kwaliteit. Nu raakt de vaas leeg en verliezen de etalages met de dag hun kleur. "Het is heel dubbel", zeggen de zussen De Ruyter, die de zaak ooit overnamen van hun ouders.

Kerst is traditioneel een van de drukste periodes van het jaar, maar deze weken hangt er iets extra’s in de lucht: afscheid. Voorin de winkel ligt een boek waarin klanten een laatste boodschap kunnen achterlaten.

"Het wordt steeds emotioneler. Soms moeten we even een rondje lopen", zegt Ellen. "Ook voor klanten valt het zwaar. Sommigen schieten spontaan in tranen. Ze voelen zich ontheemd. Hier kun je je verhaal kwijt."

Voor de laatste maand is het drietal zussen weer compleet. Ria is speciaal overgekomen uit Frankrijk, waar ze na haar pensioen is gaan wonen. "De zaak is natuurlijk echt ons kindje", zegt Annemiek. "We zitten in een soort rouwproces. Dat klinkt misschien overdreven, maar het komt nooit meer terug."

De rek is eruit

Het is geen plots verlies. De doorgaans uitbundig gekleurde etalages worden met de dag een stukje leger, alsof de winkel zichzelf langzaam voorbereidt op het afscheid. Sinds de coronaperiode zijn de zussen al op zoek naar een opvolger, zonder succes. 

"We hebben vier keer met mogelijke kopers om tafel gezeten", vertelt Annemiek. "Te groot, te veel personeel en een te onzekere toekomst: dat waren telkens de struikelblokken. We hebben verschillende scenario’s overwogen, met een bedrijfsleider of dat de meiden het zelf gaan doen. Op een gegeven moment heb ik de handdoek in de ring gegooid. Het wordt hem niet."

De zaak is als het ware een tabblad dat je niet weg kunt klikken. "Het stopt thuis niet", zegt Ellen. "De rek is eruit. Ik ben moe", zegt Annemiek, terwijl haar zussen begripvol knikken. "Mensen onderschatten vaak wat er allemaal bij komt kijken. Het is niet even een bosje bloemen in elkaar zetten", zegt Ellen.

De zussen volgenden de opleiding en vergaarden ruim vijftig jaar aan vakkennis: van Latijnse bloemennamen tot kleurenleer en architectuurstijlen. En dan komt het ondernemen daar nog bij.

De takenlijst is eindeloos. Ze vullen elkaar in rap tempo aan. "Je doet de inkoop, bent HR-manager, maakt de planning, houdt de winkel netjes en volgt trends", somt Annemiek op. "Je bent ook een luisterend oor", vult Ria aan. "Bloemen moeten worden schoongemaakt en als iemand uitvalt, spring jij bij", zegt Ellen. Nu willen ze meer tijd doorbrengen met hun mannen.

Vazen beplakken met tijgerprint

De laatste maand is voor de zussen een tijd om te graven in de berg herinneringen. Dat gaat gemakkelijk door alle anekdotes is het boek. Maar ook met z’n drieën drijft het een na het ander vanzelf boven.

"Was tijgerprint in de mode, dan beplakten we zelf vazen, omdat ze nog niet te koop waren", grinnikt Annemiek. "We bekeken altijd de bladen. Toen de Schotse ruit populair werd, liepen we allemaal in rokjes met een ruit", herinnert Ria zich.

Ook het rouwwerk blijft hen bij. "Dat we mensen in zo’n moeilijke periode iets mochten geven waar ze echt troost uit haalden", zegt Annemiek. "Mensen kwamen hier voor advies en raad. Dat lees je ook terug in het boek. Dat is heel bijzonder."

In de winkel lopen ondertussen klanten af en aan. Het naderende einde blijft het gesprek van de dag. "Het is jammer, ze hebben altijd zulke leuke dingen", zegt een mevrouw terwijl ze een kerststukje vasthoudt. 

Tussen het afrekenen van kerststukjes en het binden van boeketten door ontstaan gesprekken die verder gaan dan bloemen. "Je wordt hier altijd goed geholpen", zegt een andere klant toe, die net haar verhaal deelt met Joana, een van de bloemisten. "Ik wil een mooi zijdenboeket voor mijn man. Begin januari krijg ik euthanasie, anders wordt het straks zo leeg in huis." Ook de plek om je verhaal te delen verdwijnt.

Zoeken naar huurder

Al waren de jaren intens, trots overheerst op wat de zaak zestig jaar is geweest. Ooit begon het als een klein stalletje naast de kwekerij van hun vader. Hun moeder, inmiddels 95, leeft nog altijd volgens het ritme van de winkel. "Ze staat op als wij openen en eet als wij thuiskomen", zegt Ellen. "Toen we het haar vertelden, zei ze meteen: het is goed zo", vertelt Annemiek. "Nu zijn haar zorgen ook weg."

Wanneer op de 31e symbolisch de sleutel in het slot gaat, is dat niet meteen het moment waarop het team afscheid neemt. "Dat wordt geen moment waar iedereen bij is", zegt Annemiek. "We gaan die avond gewoon onze gang met oud en nieuw. In januari, als alles wat is bezonken, komen we nog een keer bij elkaar. Het is al beladen genoeg - anders wordt het te zwaar."

"Laat met tien oliebollen, één oudje 'Rock & Rollen.'" Dat is het motto van de 99-jarige oma Coby uit Aalsmeer. Samen met haar kleinzoon Mark Simoons (35) verkoopt ze voor het vierde jaar op rij schalen vol oliebollen. De opbrengst van het initiatief gaat naar feestjes in verzorgingstehuizen, waar ouderen als vanouds met de heupen kunnen schudden. 

"Oma werd in 2021, tijdens de coronapandemie, 95 jaar", vertelt initiatiefnemer Mark Simoons. "Ze kon dat toen natuurlijk niet vieren. Om haar toch een beetje jarig te laten voelen, zette ik een kaartenactie op."

Zijn oproep op Instagram was niet aan dovemansoren gericht: vanuit het hele land kreeg oma Coby meer dan tweehonderd verjaardagskaarten en zelfs bloemen en cadeaus toegestuurd. "Zo veel mensen reageerden toen dat ze meer wilden doen om eenzaamheid tegen te gaan."

"Dat maakte toen zo'n impact op haar, dat ik dacht: wat als we voor meer ouderen iets kunnen doen?", herinnert de Kudelstaarter zich. De wens van oma Coby was simpel. "Gewoon weer eens een leuk feestje, zoals vroeger. Lekker een beetje dansen en flirten."

Vertrouwd familierecept

"Om iets te kunnen organiseren, moest ik iets verkopen. Oma bakte vroeger altijd voor de hele buurt oliebollen, dus toen heb ik haar recept gevraagd", legt Mark uit. "Dat komt oorspronkelijk van haar moeder, maar oma Coby heeft daar haar eigen draai aan gegeven. Het is echt haar authentieke recept." 

Traditiegetrouw wordt de eerste 'Cobybol' van het seizoen dan ook door oma Coby zelf gekeurd. "Ieder jaar zegt ze: 'Je mag het dit jaar weer doen, maar ze moeten wel goed zijn. Mijn naam staat erboven.' Gelukkig kwamen ze ook dit jaar weer door de test."

Rock & Rollen door de oliebollen

De opbrengst van de oliebollenverkoop gaat naar Stichting De Tijdmachine. "Van het geld organiseren zij feestjes in verzorgingstehuizen door het hele land. We bezorgen ouderen graag een topavond, met allemaal hits van vroeger."

Mark hoopt tijdens deze vierde editie het record van vorig jaar te kunnen verbreken. "Toen hebben we 17.450 oliebollen verkocht. Daar hebben we dit jaar veertien feestjes van kunnen organiseren. Tijdens de kerst kijken we natuurlijk meer om naar elkaar, maar de impact van deze oliebollen gaat veel verder dan alleen december."

Pick-up party

Klanten kunnen online een bestelling plaatsen en deze bij Oma Coby's Oliebollenbar op komen halen. Vrijwilligers maken er met warme chocolademelk een gezellige bedoening van, maar verliezen het belangrijkste doel niet uit het oog en gaan het gesprek aan over eenzaamheid onder ouderen.

Als het even kan, is oma Coby graag zelf aanwezig bij het uitdelen van de eindejaarssnacks. Zo ook in haar verzorgingscentrum in Aalsmeer. "Dan zit ze klaar met een link en een QR-code. Van mensen bij wie het mobiel betalen niet lukt, schrijft ze het kamernummer op. Dat komt later dan wel goed."

Het Amsterdamse nachtleven is wereldwijd bekend en geroemd, maar hoe staat het met de nachtcultuur in de stad? AT5 hield een enquête onder nachthoreca-ondernemers, waar 26 zaken aan meewerkten. Er is veel liefde voor de nachtcultuur, maar echte zorgen zijn er ook. Zo neemt bij een groot deel het aantal bezoekers af, worden de inkomsten minder en geeft bijna de helft aan zorgen te hebben over het voortbestaan van de zaak. "Je merkt dat er veel harder geknokt moet worden en dat de vijver kleiner is."

De lampen van de zaal in de Bitterzoet weerkaatsen op de discobal die in het midden hangt. Eigenaar Bas Louwers staat op het podium van zijn poppodium en club aan de Spuistraat. "Het mooiste wat ik hier heb meegemaakt? Oef..." Hij denkt even na en noemt dan een aardige lijst met artiesten. "Gregory Porter vond ik heel erg tof, Skrillex heeft hier gestaan en de tent afgebouwd en in het begin hebben hier ook Amy Winehouse en Pharrell gestaan."

Louwers is trots als hij kijkt naar wie de zaal op stelten heeft gezet, maar ook naar de functie die de Bitterzoet heeft. "We zijn een springplank voor opkomende artiesten en het is vet om ze daarna in een uitverkochte Paradiso of AFAS te zien staan." Hoe het volgens hem zou zijn als de Bitterzoet zou verdwijnen? "Een catastrofe natuurlijk."

Bezoekersaantallen lopen terug

Dat bijna de helft van de ondernemers in het onderzoek aangeeft dat zij zich zorgen maakt over het voortbestaan van de zaak, komt natuurlijk niet zomaar. Volgens veel ondernemers is een belangrijke reden de terugloop van het aantal bezoekers. Meer dan de helft van de zaken die hebben meegewerkt aan het onderzoek gaf aan dat dit bij hen het geval is. 

"Voor corona was het al duur, maar daarna is alles alleen maar duurder geworden", geeft een van hen aan. Een andere eigenaar is het daarmee eens. "De stad wordt alsmaar duurder, waardoor mensen keuzes moeten maken. Gaat je leuke avond dan een hap in je inkomen nemen?"

Ook Louwers zag het aantal bezoekers teruglopen in het begin van dit jaar. "Waarbij we ons echt afvroegen: hoe komt dit? We gingen namelijk wel kijken: wat doen we mis, of wat moet er anders? Over de gehele linie had iedereen in de sector er last van. Dat is wel weer aangetrokken, maar het nachtleven heeft het wel zwaar."

Dat de bezoekers wegblijven, heeft volgens Louwers onder andere te maken met het feit dat het jongere publiek het uitgaansleven te duur vindt. "Het is een algemene trend dat jongeren op het moment minder uitgaan. Ze zijn bezig met een healthy lifestyle en halen daardoor minder lang door. Ze hebben ook gewoon minder te besteden."

12 euro vodka ice tea

Jongeren op straat beamen dat ze vanwege de kosten die het uitgaansleven met zich meebrengt wel rekening houden met hoe vaak ze uitgaan. "We proberen zo min mogelijk uit te gaan", zeggen twee meiden. "Het is toch wel hard voor de bankrekening. We gaan denk ik een keer per twee weken." 

Een jongen die we spraken gaat wel een keer per week, maar probeert ook soms een ander feestje te regelen. "Even wat rust pakken en lekker naar een huisfeetje. Dat is een goede bezuiniging." Want de rekening kan behoorlijk hard gaan in de club, legt een meisje uit. "Je betaalt voor een vodka ice tea al gauw 12 euro in de club. Dat is heel veel geld."

Het is dan ook niet zo gek dat maar liefst driekwart van de ondernemers aangeeft dat bezoekers minder geld uitgeven bij de bar. Zo rond de 70 procent ziet ook dat ze minder drinken in de club en eerder weer vertrekken naar huis. Bij de Shelter in Noord zien ze dat bijvoorbeeld ook, zo legt manager Zep Fransen uit. Met de club en de bezoekersaantallen gaat het erg goed, maar de uitgaven bij de bar lopen wel terug. 

"Wij vonden het belangrijk om er wel weer voor te zorgen dat jongeren uitgingen, want je las in het nieuws steeds dat dat niet zo was. We hebben de club 18+ gemaakt. Daardoor is de gemiddelde besteding wel omlaaggegaan, maar is het wel voor ons dé belangrijkste reden dat het nu bij ons goed gaat." Het teruglopen van de barinkomsten probeert de Shelter op te vangen met bijvoorbeeld de inkomsten van een photobooth. 

Financiële zorgen

Ongeveer 40 procent van de zaken in ons onderzoek geeft aan op het moment financiële zorgen te hebben. Naast de afnemende bezoekersuitgaven hebben ook de stijgende huur-, energie- en loonkosten een grote rol in die zorgen. "Het is steeds én, én, én. Honderd keer een beetje is ook een hoop uiteindelijk", aldus een van de ondernemers. 

"Je merkt wel dat er veel harder geknokt moet worden en dat de vijver kleiner is. Daar zitten we met een hele hoop clubs met een hengeltje in", zo legt Louwers de huidige situatie uit. Die concurrentie vindt hij dan ook erg jammer. "Je zit elkaar in het vaarwater." Daardoor is er steeds minder ruimte om te experimenteren met concepten, iets wat het Amsterdamse nachtleven juist zo bijzonder maakt volgens hem.

Fransen is juist van mening dat dit soort ontwikkelingen wel bij het Amsterdamse nachtleven hoort. "Toen ik jong was, was er een hype op hitjes en hiphop. Toen stonden al die clubs in het centrum helemaal vol. Zelfs op dinsdagen en woensdagen. Het is pittig doordat het nu niet zo is, maar je moet gewoon blijven doorontwikkelen en dingen bedenken om je club weer vol te krijgen. Dat is alleen niet altijd makkelijk."

Geen steungevoel vanuit gemeente

Een ander punt dat meerdere ondernemers aanhalen als een reden voor de zorgen, zijn de gemeentelijke regels en subsidies. "De gemeente zorgt voor steeds meer regels, terwijl de hele sector eigenlijk nog altijd aan het herstellen is van covid", zegt een van de ondernemers. "Er ontstaan scheve situaties door clubs in de buitengebieden van de stad vanwege ruimere vergunningen, subsidies en lagere huren."

Daarom geeft 67 procent aan dat zij voor hun gevoel niet genoeg steun krijgen van de gemeente en is voor meer dan de helft het gemeentelijk beleid juist belemmerend. Louwers is het daarmee eens. "Ik heb het idee dat het centrum een beetje overgeslagen wordt. Dat er onderschat wordt wat het nachtleven betekent voor de stad."

Cultuurwethouder Touria Meliani zegt in een reactie op het onderzoek het belang van een bruisend nachtleven in te zien. "We moeten ook echt in de gaten houden waardoor bestaande nachtclubs het erg moeilijk hebben, maar die veranderingen horen er ook bij."

De wethouder vindt het wel erg dat zo'n groot deel van de horecagelegenheden zich zorgen maakt over de toekomst. "We moeten er aandacht voor hebben en ons best blijven doen." Meliani wijst wel op de mogelijkheden die er zijn met het nieuwe beleid. "We hebben middelen beschikbaar gesteld voor bestaande clubs. Subsidiemogelijkheden om te kunnen experimenteren met de programmering. We zien dat clubs in het centrum dat ook wel doen, maar er zijn er ook een aantal die dat niet doen."

Meliani zegt zich juist hard te maken voor alle zaken in de stad die nachtcultuur laten bruisen, maar:  "We kunnen niet dit soort commerciële bedrijven allemaal subsidiëren." Het stadsbestuur wil dan ook echt graag meewerken en meedenken. "Dat is alleen niet eenvoudig."

Louwers heeft een iets minder positieve blik dan de cultuurwethouder. "Ik hoop dat er genoeg clubs blijven, dat het aanbod ook divers blijft en dat we bruisend nachtleven houden, maar het staat er niet super rooskleurig voor."

De organisatie van het Haarlemse Houtfestival is een petitie gestart om het evenement te behouden voor de stad. Het stadsbestuur besloot onlangs de subsidie voor het 40 jaar oude festival stop te zetten, omdat de aanvraag 'te globaal' was. Dit tot verbijstering van het festivalbestuur.

Voorzitter Renske Leijten spreekt donderdagavond, samen met andere medewerkers van het festival, de gemeenteraad toe om het Houtfestival voor de stad te behouden. Ook andere culturele instellingen steunen het festival in een brief aan de lokale politiek.

Tekst loopt door na de foto.

Het gratis te bezoeken Houtfestival bestaat inmiddels veertig jaar. Artiesten uit de hele wereld treden dan op in de Haarlemmerhout, voor jong en oud.

'Weggooien van relatie van veertig jaar'

Tot verbijstering van het festivalbestuur verleent de gemeente de komende jaren geen subsidie meer. De reden: een onafhankelijke adviescommissie heeft alle subsidieaanvragen naast elkaar gelegd en die van het Houtfestival afgewezen. Een te globale aanvraag, was de conclusie. Burgemeester en wethouders nemen het advies over. 

Renske Leijten ergert zich aan de gang van zaken. "Het college verschuilt zich achter de commissie. Ze hebben beiden een maand de tijd gehad om ons nog aanvullende vragen te stellen. We kunnen niet alles tot in detail op papier zetten, dat weten ze na zoveel edities. Ze gooien nu een veertig jaar durende relatie zomaar weg."

Volgens een woordvoerder van de gemeente was het niet de bedoeling dat het festival nog gebeld zou worden om advies te krijgen. "Dat was niet eerlijk geweest. Dan zouden andere festivals ook gebeld moeten worden." Leijten had daar geen problemen mee gehad. 

Tekst loopt door na de foto.

Burgemeester Wienen verwachtte dat het festival een positief oordeel zou krijgen van de commissie. "Hij heeft altijd verteld dat het wel goed zou komen", legt Leijten uit.

Al langer financiële problemen

Na corona kwam het Houtfestival in zwaar weer. De kosten liepen op en het was bedelen om subsidie bij de gemeente. Uiteindelijk kwam het altijd goed. Ook door de steun van sponsoren, fondsen en het publiek. 

Afgelopen zomer was er een afgeslankte editie. Met minder podia en minder artiesten. Ook de Houtnacht, de nacht voor het eendaagse festival, verplaatste noodgedwongen naar een andere locatie. Allemaal om de komende jaren financieel goed door te kunnen komen. 

Tekst loopt door na de video.

De gemeente wil het cultureel aanbod vernieuwen. Leijten stelt dat het Houtfestival dat ook wil. "We willen het hele jaar evenementen kunnen organiseren. En we hebben een plan om, samen met andere culturele instellingen, een soort Haarlemse Uitmarkt te organiseren. Op het gebied van duurzaamheid willen we ook stappen zetten."

Een laatste strohalm

Donderdagavond probeert het Houtfestival de gemeente op andere gedachten te brengen. "Het voelt allemaal heel procedureel en ongemakkelijk. Een burgemeester die het advies van een commissie ondertekent en ondertussen geen verantwoordelijkheid neemt."

Actiepartij Haarlem, Jouw Haarlem en de SP steunen het Houtfestival en roepen het college op om de editie van 2026 veilig te stellen. Burgemeester Wienen hoopt dat het Houtfestival over drie jaar een herstart kan maken. Volgens Leijten is dat onmogelijk.  

Het NXT Museum aan de Asterweg in Noord heeft faillissement aangevraagd. Het museum met kunstwerken van licht en projectie laat weten dat 'aanzienlijke schulden' door de coronaperiode en de druk op de sector uiteindelijk de das hebben omgedaan. Ze hopen nog wel op een doorstart.

Het museum opende de deuren in 2020, precies in het eerste jaar van de coronaperiode. Met lichten en projecties op muren werden kunstwerken en afbeeldingen gemaakt. Je kon onder andere op een matje liggen om de tentoonstelling in rust te bekijken. 

Net als veel musea had ook het NXT Museum last van de coronaperiode. De deuren moesten dicht en een lange tijd konden er geen bezoekers worden binnengelaten. Het museum kwam daardoor in de schulden terecht. Ook na de coronaperiode hadden de musea in het land, en dus ook NXT, last van het feit dat bezoekers niet massaal terugkeerden.

Herstel niet meer mogelijk

Door die langdurige en nog steeds aanhoudende druk op de sector, plus de opgelopen schulden, was het volgens de directie niet meer mogelijk voor het museum om zich te herstellen. "Wij zijn enorm trots op wat we hebben opgebouwd. De prestaties vormen een sterke basis voor de toekomst", aldus directeur Merel van Helsdingen. 

Het museum gaat nu kijken naar de mogelijkheid voor een doorstart. "Met hernieuwde samenwerkingen en een heldere visie bereiden wij ons voor op een duurzame doorstart, waarmee wij het publiek kunnen blijven inspireren en kunstenaars wereldwijd ondersteunen."

Het museum is tot 19 december nog open. 

Het NXT Museum aan de Asterweg in Amsterdam-Noord heeft faillissement aangevraagd en gaat de deuren sluiten. Het museum met kunstwerken van licht en projectie laat weten dat 'aanzienlijke schulden' door de coronaperiode en de druk op de sector uiteindelijk de das hebben omgedaan. Ze hopen nog wel op een doorstart.

Het museum opende de deuren in 2020, precies in het eerste jaar van de coronaperiode. Met lichten en projecties op muren werden kunstwerken en afbeeldingen gemaakt. Je kon onder andere op een matje liggen om de tentoonstelling in rust te bekijken. 

Net als veel musea had ook het NXT Museum last van de coronaperiode. De deuren moesten dicht en een lange tijd konden er geen bezoekers worden binnengelaten. Het museum kwam daardoor in de schulden terecht. Ook na de coronaperiode hadden de musea in het land, en dus ook NXT, last van het feit dat bezoekers niet massaal terugkeerden.

Herstel niet meer mogelijk

Door die langdurige en nog steeds aanhoudende druk op de sector, plus de opgelopen schulden, was het volgens de directie niet meer mogelijk voor het museum om zich te herstellen. "Wij zijn enorm trots op wat we hebben opgebouwd. De prestaties vormen een sterke basis voor de toekomst", aldus directeur Merel van Helsdingen. 

Het museum gaat nu kijken naar de mogelijkheid voor een doorstart. "Met hernieuwde samenwerkingen en een heldere visie bereiden wij ons voor op een duurzame doorstart, waarmee wij het publiek kunnen blijven inspireren en kunstenaars wereldwijd ondersteunen."

Het museum is tot 19 december nog open. 

Het NXT Museum aan de Asterweg in Amsterdam-Noord heeft faillissement aangevraagd en gaat de deuren sluiten. Het museum met kunstwerken van licht en projectie laat weten dat 'aanzienlijke schulden' door de coronaperiode en de druk op de sector uiteindelijk de das hebben omgedaan. Ze hopen nog wel op een doorstart.

Het museum opende de deuren in 2020, precies in het eerste jaar van de coronaperiode. Met lichten en projecties op muren werden kunstwerken en afbeeldingen gemaakt. Je kon onder andere op een matje liggen om de tentoonstelling in rust te bekijken. 

Net als veel musea had ook het NXT Museum last van de coronaperiode. De deuren moesten dicht en een lange tijd konden er geen bezoekers worden binnengelaten. Het museum kwam daardoor in de schulden terecht. Ook na de coronaperiode hadden de musea in het land, en dus ook NXT, last van het feit dat bezoekers niet massaal terugkeerden.

Herstel niet meer mogelijk

Door die langdurige en nog steeds aanhoudende druk op de sector, plus de opgelopen schulden, was het volgens de directie niet meer mogelijk voor het museum om zich te herstellen. "Wij zijn enorm trots op wat we hebben opgebouwd. De prestaties vormen een sterke basis voor de toekomst", aldus directeur Merel van Helsdingen. 

Het museum gaat nu kijken naar de mogelijkheid voor een doorstart. "Met hernieuwde samenwerkingen en een heldere visie bereiden wij ons voor op een duurzame doorstart, waarmee wij het publiek kunnen blijven inspireren en kunstenaars wereldwijd ondersteunen."

Het museum is tot 19 december nog open. 

Het NXT Museum aan de Asterweg in Noord heeft faillissement aangevraagd en gaat de deuren sluiten. Het museum met kunstwerken van licht en projectie laat weten dat 'aanzienlijke schulden' door de coronaperiode en de druk op de sector uiteindelijk de das hebben omgedaan. Ze hopen nog wel op een doorstart.

Het museum opende de deuren in 2020, precies in het eerste jaar van de coronaperiode. Met lichten en projecties op muren werden kunstwerken en afbeeldingen gemaakt. Je kon onder andere op een matje liggen om de tentoonstelling in rust te bekijken. 

Net als veel musea had ook het NXT Museum last van de coronaperiode. De deuren moesten dicht en een lange tijd konden er geen bezoekers worden binnengelaten. Het museum kwam daardoor in de schulden terecht. Ook na de coronaperiode hadden de musea in het land, en dus ook NXT, last van het feit dat bezoekers niet massaal terugkeerden.

Herstel niet meer mogelijk

Door die langdurige en nog steeds aanhoudende druk op de sector, plus de opgelopen schulden, was het volgens de directie niet meer mogelijk voor het museum om zich te herstellen. "Wij zijn enorm trots op wat we hebben opgebouwd. De prestaties vormen een sterke basis voor de toekomst", aldus directeur Merel van Helsdingen. 

Het museum gaat nu kijken naar de mogelijkheid voor een doorstart. "Met hernieuwde samenwerkingen en een heldere visie bereiden wij ons voor op een duurzame doorstart, waarmee wij het publiek kunnen blijven inspireren en kunstenaars wereldwijd ondersteunen."

Het museum is tot 19 december nog open. 

In Hoorn wordt afscheid genomen van acteur, komiek en kinderboekenschrijver Hans Otjes. Hij overleed maandag op 78-jarige leeftijd in zijn woonplaats Hoorn. Voor zijn vriendengroep, die zich vanwege hun identieke haardracht het 'Krullen Kwartet' had genoemd, kwam zijn dood als een donderslag bij heldere hemel. Zij halen herinneringen aan hem op. 

Het overlijden van Otjes komt hard aan bij zijn Hoornse vriendengroep die op gezette tijden bij elkaar kwam om de toestand in de wereld tegen het licht te houden. Schrijver, Ko Boos, bedacht de naam voor de vier krullenbollen die nu verder moeten als het 'Treur Trio'. "Hans kampte al jaren met een zwak gestel, maar zijn overlijden kwam echt als een schok. Hij zou dit jaar oud en nieuw bij me vieren, nu moeten we hem missen."

Otjes was een veelzijdig acteur bekend van tv-series als Q&Q, De Holle Bolle Boom, Hamelen en Bassie en Adriaan. Ook was hij een veelgevraagd stemacteur voor series als De Freggels, DuckTales en Alfred Jodocus Kwak. "Hele generaties zijn met hem opgegroeid", aldus Boos. 

Bij het grote publiek werd hij vooral bekend als aangever bij de grote revues van André van Duin in de jaren 80. "Hij had een beetje last van het Swiebertje-effect en dat is wel jammer, want hij was veel meer dan dat", vertelt Boos. "Hij was de koning van de timing en had de lach aan zijn kont hangen. Hij begreep dat ook wel, maar het is jammer dat zijn andere werk daardoor ondergesneeuwd is geraakt."

Tekst gaat verder onder de video.

Dat komische talent had Otjes volgens Boos al als kind toen hij in een Amsterdamse volksbuurt woonde. "Het was een scharrig mannetje en hij moest zich staande zien te houden tussen oudere en sterkere jongens voor wie hij een prooi was. Daar redde hij zich uit door de paljas uit te hangen. Hij werd voor die jongens een mascotte."

Ook journalist Robert Vinkenborg, de jongste van het kwartet, is opgegroeid met Otjes. "Ook voor mij was hij een jeugdheld", vertelt Vinkenborg, die Otjes als kind op tv zag in series als Hamelen en Q&Q. Vinkenborg raakte met Otjes bevriend toen hij hem als jonge verslaggever interviewde voor een lokale krant.

"Dat gesprek duurde tot diep in de nacht. Hij vond zichzelf veel meer een toneelspeler dan een televisieacteur. Daar lag eigenlijk zijn grote liefde. Dat vond ik een heel interessante kant van hem. Die passie deelden we."

Telg uit een achterliggend, ambachtelijk tijdperk

Zo speelde hij de solovoorstelling Uit het dagboek van een gek van Gogoli, geregisseerd door de Tsjechische Vera Baréšová. Die voorstelling bracht hem zelfs naar Polen, waar hij werd onderscheiden door het Ministerie van Cultuur.

"Hij was echt een artistieke duizendpoot", vertelt Ko Boos. "Hij had altijd een pen en papier op zak. Dan zat hij op een terrasje en observeerde hij de samenleving om zich heen: schetsend, schrijvend. Een telg uit een achterliggend, ambachtelijk tijdperk."

Tekst gaat verder onder de foto.

Hans Otjes stopte in de jaren 90 met acteren om zich te richten op een carrière als regressietherapeut, een therapievorm die het mogelijk maakt om situaties uit je leven opnieuw te ervaren. "Hij wilde graag wat betekenen voor andere mensen en hij vond dat hij dat als therapeut beter kon dan als acteur."

"Een dapper besluit", vervolgt Vinkenborg." Er komen ook heel veel dankbare berichten binnen van mensen dat Hans ze door een hele moeilijke periode heeft geholpen. Ik had het Hans gegund dat hij al die blijken van waardering nog mee had kunnen krijgen."

Hoewel de gezondheid van Otjes in de jaren daarop verslechterde, bleef het 'Krullen Kwartet' elkaar opzoeken. Zelfs tijdens corona werden de gesprekken over het leven en het kunstenaarsvak doorgezet. "Hans was als de dood dat hij iets op zou lopen en daarom stonden we onderaan zijn raam hele gesprekken te voeren."

De twee vrienden herinneren zich Otjes vooral als een hele lieve, loyale vriend, vader en oppasopa. "Het was een heel mooi lief mens dat altijd koos voor het goede", vertelt Vinkenborg. "Hoewel zijn gezondheid slecht was, was hij altijd betrokken bij zijn kleinkinderen die nu de meest fantastische opa moeten missen. Je kunt wel een hele mooie carrière hebben, maar als je dat kan, ben je echt geslaagd in het leven."

In Hoorn wordt afscheid genomen van acteur, komiek en kinderboekenschrijver Hans Otjes. Hij overleed maandag op 78-jarige leeftijd in zijn woonplaats Hoorn. Voor zijn vriendengroep, die zich vanwege hun identieke haardracht het 'Krullen Kwartet' had genoemd, kwam zijn dood als een donderslag bij heldere hemel. Zij halen herinneringen aan hem op. 

Het overlijden van Otjes komt hard aan bij zijn Hoornse vriendengroep die op gezette tijden bij elkaar kwam om de toestand in de wereld tegen het licht te houden. Schrijver, Ko Boos, bedacht de naam voor de vier krullenbollen die nu verder moeten als het 'Treur Trio'. "Hans kampte al jaren met een zwak gestel, maar zijn overlijden kwam echt als een schok. Hij zou dit jaar oud en nieuw bij me vieren, nu moeten we hem missen."

Otjes was een veelzijdig acteur bekend van tv-series als Q&Q, De Holle Bolle Boom, Hamelen en Bassie en Adriaan. Ook was hij een veelgevraagd stemacteur voor series als De Freggels, DuckTales en Alfred Jodocus Kwak. "Hele generaties zijn met hem opgegroeid", aldus Boos. 

Bij het grote publiek werd hij vooral bekend als aangever bij de grote revues van André van Duin in de jaren 80. "Hij had een beetje last van het Swiebertje-effect en dat is wel jammer, want hij was veel meer dan dat", vertelt Boos. "Hij was de koning van de timing en had de lach aan zijn kont hangen. Hij begreep dat ook wel, maar het is jammer dat zijn andere werk daardoor ondergesneeuwd is geraakt."

Tekst gaat verder onder de video.

Dat komische talent had Otjes volgens Boos al als kind toen hij in een Amsterdamse volksbuurt woonde. "Het was een scharrig mannetje en hij moest zich staande zien te houden tussen oudere en sterkere jongens voor wie hij een prooi was. Daar redde hij zich uit door de paljas uit te hangen. Hij werd voor die jongens een mascotte."

Ook journalist Robert Vinkenborg, de jongste van het kwartet, is opgegroeid met Otjes. "Ook voor mij was hij een jeugdheld", vertelt Vinkenborg, die Otjes als kind op tv zag in series als Hamelen en Q&Q. Vinkenborg raakte met Otjes bevriend toen hij hem als jonge verslaggever interviewde voor een lokale krant.

"Dat gesprek duurde tot diep in de nacht. Hij vond zichzelf veel meer een toneelspeler dan een televisieacteur. Daar lag eigenlijk zijn grote liefde. Dat vond ik een heel interessante kant van hem. Die passie deelden we."

Telg uit een achterliggend, ambachtelijk tijdperk

Zo speelde hij de solovoorstelling Uit het dagboek van een gek van Gogoli, geregisseerd door de Tsjechische Vera Baréšová. Die voorstelling bracht hem zelfs naar Polen, waar hij werd onderscheiden door het Ministerie van Cultuur.

"Hij was echt een artistieke duizendpoot", vertelt Ko Boos. "Hij had altijd een pen en papier op zak. Dan zat hij op een terrasje en observeerde hij de samenleving om zich heen: schetsend, schrijvend. Een telg uit een achterliggend, ambachtelijk tijdperk."

Tekst gaat verder onder de foto.

Hans Otjes stopte in de jaren 90 met acteren om zich te richten op een carrière als regressietherapeut, een therapievorm die het mogelijk maakt om situaties uit je leven opnieuw te ervaren. "Hij wilde graag wat betekenen voor andere mensen en hij vond dat hij dat als therapeut beter kon dan als acteur."

"Een dapper besluit", vervolgt Vinkenborg." Er komen ook heel veel dankbare berichten binnen van mensen dat Hans ze door een hele moeilijke periode heeft geholpen. Ik had het Hans gegund dat hij al die blijken van waardering nog mee had kunnen krijgen."

Hoewel de gezondheid van Otjes in de jaren daarop verslechterde, bleef het 'Krullen Kwartet' elkaar opzoeken. Zelfs tijdens corona werden de gesprekken over het leven en het kunstenaarsvak doorgezet. "Hans was als de dood dat hij iets op zou lopen en daarom stonden we onderaan zijn raam hele gesprekken te voeren."

De twee vrienden herinneren zich Otjes vooral als een hele lieve, loyale vriend, vader en oppasopa. "Het was een heel mooi lief mens dat altijd koos voor het goede", vertelt Vinkenborg. "Hoewel zijn gezondheid slecht was, was hij altijd betrokken bij zijn kleinkinderen die nu de meest fantastische opa moeten missen. Je kunt wel een hele mooie carrière hebben, maar als je dat kan, ben je echt geslaagd in het leven."

Tennisclub Uitgeest (TCU) moet voorlopig 's avonds alle acht padel- en tennisbanen sluiten. Dat heeft de rechter vorige week bepaald. Buren wilden in 2022 dat TCU en de gemeente iets deden aan geluidsoverlast van de relatief nieuwe padelbanen bij de club. De gemeente kwam met regels, maar die kloppen volgens de rechter niet. Nu mag er 's avonds helemaal niet gesport worden. Dat is oneerlijk voor tennissers, vindt TCU-bestuurslid Mark Haije: "Er is in onze 76-jarige historie nooit een klacht over tennis binnengekomen."

Toen TCU werd opgericht, werden de tennisbanen het nog omringd door weiland. Toen waren er nooit klachten. Later werd er aan de overkant van de toegangsweg een woonwijk gebouwd. Ook toen klaagde, voor zover bekend, niemand.

Maar vanaf 2018 kan je er naast tennis nog een tweede racketsport beoefenen door de komst van twee nieuwe padelbanen. Toen veranderde de boel. Die sport is luider, door de muur en het hek, die deel zijn van het spel, En padelrackets klinken ook veel luider dan tennisrackets als je een bal slaat.

"In coronatijd behoorden padel en tennis tot de weinige dingen die je nog mocht doen", herinnert bestuurslid Mark Haije zich eerder deze week, onder een lantaarn naast de kantine.

Noch tennis, noch padel

De lampen op de banen zijn uit, hoewel het nog geen acht uur is. De tennistraining van drie fanatieke dertigers is al vroeg afgelopen. Twee clubjes mannen doen nog een dubbelspel, maar druipen ook snel af. Ze richten zich in het voorbijgaan tot Haije: 'Wanneer mogen we weer gewoon tot laat doorspelen?' 

Afgelopen week bepaalde de rechter namelijk dat er 's avonds niet meer getennist mag worden bij TCU. Padel is zelfs de hele dag verboden, Het is de nieuwste ontwikkeling in de rechtszaak tussen sommige buren, de gemeente Uitgeest en de club. De zaak speelt al een paar jaar.

Bestuurslid Haije vreest dat leden weg zullen lopen als er lang geen avondtennis gespeeld mag worden. "De meeste mensen komen natuurlijk juist in de avonduren, trainen, spelen en een biertje drinken. Als dat niet kan, zullen ze stoppen."

Clubadvocaat Van Driel probeert het niet zover te laten komen. Hij is in beroep gegaan en vraagt om een zogenaamde 'voorziening', waardoor er 's avonds weer getennist kan worden.

Van Driel: "Volgens mij blijkt uit alle stukken dat de klachten om padel gaan en niet om tennis. Dan is er geen reden om tennis in de avond te blijven verbieden." Hij verwacht in de komende week duidelijkheid. 

De gemeente Uitgeest heeft volgens het vonnis van vorige week twaalf weken de tijd om nieuwe maatregelen te treffen tegen geluidsoverlast van TCU. Uitgeest zei eerder deze week de uitspraak nog niet formeel binnen te hebben gekregen. Ze komt later met een inhoudelijke reactie. 

NH heeft geen van de buren 'on the record' gesproken.

Het doek lijkt gevallen voor het jaarlijkse Houtfestival in de Haarlemmerhout. De gemeente Haarlem verleent geen subsidie meer. Renske Leijten, de voorzitter van het festival, heeft daar geen enkel begrip voor.

De stoom komt nog net niet uit haar oren. Leijten is zeer onaangenaam verrast door het besluit. De aangevraagde 80.000 euro subsidie wordt niet meer verleend aan het Houtfestival, waar jaarlijks muzikanten vanuit de hele wereld spelen, voor oud en jong publiek.

'Aanvraag niet goed onderbouwd'

Het college nam het besluit op basis van een rapport van een adviescommissie. Die bepaalt welke festivals er wel en niet in aanmerking komen voor financiële steun. De aanvraag van het Houtfestival was niet goed onderbouwd en te globaal, concludeert de commissie. En dit nam het college van B en W over. Grote onzin, vindt Leijten. 

Tekst loopt door na de foto.

"Onze aanvraag wordt als amateuristisch weggezet. Maar nooit kregen we een vraag over ons verzoek. Terwijl er altijd werd gesuggereerd dat het wel goed zou komen."

Klap in het gezicht

Leijten hoorde lang niets en kreeg de zenuwen. Terecht, blijkt nu. "Het is een klap in het gezicht", zegt ze getergd. Ze heeft de aanvraag van 'haar' festival op de website geplaatst. Om transparant te zijn. "Van de commissie hebben we tot nu toe geen enkele onderbouwing op papier gekregen. Zonder aankondiging gaat de stekker eruit."

Als de commissie meer details had willen lezen over uitgaven, dan had Leijten dat zeker willen toelichten. "Maar ze moeten ook beseffen dat we dat niet tot achter de komma weten. We zijn namelijk ook afhankelijk van fondsen, sponsoren en particulieren. En dat weet je nog niet exact als het over toekomstige edities gaat." Tot nu toe is het altijd goed gekomen.

Tekst loopt door na de foto.

Leijten denkt dat sponsoren en fondsen zich zullen terugtrekken. Die haakten altijd aan als de gemeente ook financieel over de brug kwam. 

Ze neemt dat het college van Haarlem kwalijk. Die had het voor het Houtfestival moeten opnemen, stelt ze. "Ze nemen klakkeloos een advies over. Terwijl ze weten hoe belangrijk we zijn voor de stad. Tijdens corona werden we altijd ondersteund. Er is altijd gezegd dat culturele evenementen zich geen zorgen hoeven te maken."

Leijten moest afgelopen jaren wel steeds meer 'bedelen' om geld bij de gemeente. Ze voelde ergens de bui wel hangen dat de toekomst moeilijker zou gaan worden. Afgelopen zomer vond daarom een uitgeklede editie plaats: minder podia, minder artiesten en verplaatsing naar Het Slachthuis, in plaats van de Haarlemmerhout. Om de komende jaren met meer vet op de botten door te kunnen gaan. Die hoop lijkt nu vergaan.

Leijten laat het er niet bij zitten. "We gaan uiteraard bezwaar maken tegen het besluit. Maandag bespreken we hoe en wat we gaan doen."

Vanavond stellen verschillende partijen, tijdens de raadsvergadering, vragen over het besluit van het college. 

De Gezondheidsraad adviseert in het nieuwe voedingsadvies vaker peulvruchten in plaats van rood vlees te eten. Bonen en erwten werken cholesterolverlagend, zijn goed tegen bloedarmoede én je blijft er fitter van. Bij de peulvruchtentelers van Smak in Lutjewinkel weten ze dat al jaren. "Mensen die peulvruchten eten, komen hier gewoon op de fiets, zijn enthousiast en zien er goed uit. Daar doen wij het voor."

Bakken en bakken vol citroenbonen, kidneybonen, kievitsbonen, Wieringer bonen, grauwe en groene erwten staan in de boerderijwinkel van Erik Smak. Hij is van de vierde generatie peulvruchtentelers in Lutjewinkel. "Ik ben blij met het advies van de Gezondheidsraad. Bonen en erwten zijn rijk aan eiwitten en prima vleesvervangers."

Imagoprobleem

Toch kampen de bonen en erwten met een imagoprobleem, vindt Erik. "Het zijn helaas vergeten producten. Ze verschillen niet veel in smaak, dat is waar. De ene heeft wat meer bite dan de ander, maar ik zeg altijd: 'Het is maar net waar je van houdt.' Belangrijkste is dat je er wat bij doet wat je lekker vindt. Er is altijd wel een recept te vinden."

Tekst loopt door onder de video.

Een groot voordeel van bonen en erwten is dat ze lang houdbaar zijn, vertelt Erik. "Tijdens corona waren er veel mensen die bonen insloegen. Soms wel tien kilo. Dat is misschien wat veel, maar het zou nu wel weer wat zijn voor in een noodpakket. Je kunt bonen zeker twee jaar goed houden. Maar: wij hebben ieder jaar verse, hoor."

De Gezondheidsraad adviseert in het nieuwe voedingsadvies vaker peulvruchten in plaats van rood vlees te eten. Bonen en erwten werken cholesterolverlagend, zijn goed tegen bloedarmoede én je blijft er fitter van. Bij de peulvruchtentelers van Smak in Lutjewinkel weten ze dat al jaren. "Mensen die peulvruchten eten, komen hier gewoon op de fiets, zijn enthousiast en zien er goed uit. Daar doen wij het voor."

Bakken en bakken vol citroenbonen, kidneybonen, kievitsbonen, Wieringer bonen, grauwe en groene erwten staan in de boerderijwinkel van Erik Smak. Hij is van de vierde generatie peulvruchtentelers in Lutjewinkel. "Ik ben blij met het advies van de Gezondheidsraad. Bonen en erwten zijn rijk aan eiwitten en prima vleesvervangers."

Imagoprobleem

Toch kampen de bonen en erwten met een imagoprobleem, vindt Erik. "Het zijn helaas vergeten producten. Ze verschillen niet veel in smaak, dat is waar. De ene heeft wat meer bite dan de ander, maar ik zeg altijd: 'Het is maar net waar je van houdt.' Belangrijkste is dat je er wat bij doet wat je lekker vindt. Er is altijd wel een recept te vinden."

Tekst loopt door onder de video.

Een groot voordeel van bonen en erwten is dat ze lang houdbaar zijn, vertelt Erik. "Tijdens corona waren er veel mensen die bonen insloegen. Soms wel tien kilo. Dat is misschien wat veel, maar het zou nu wel weer wat zijn voor in een noodpakket. Je kunt bonen zeker twee jaar goed houden. Maar: wij hebben ieder jaar verse, hoor."

Ze was voor veel inwoners van Oost een bekend gezicht: Marijke Wijbrandts van café Ruk en Pluk. Voordat Jaap van der Heijden het vorig jaar overnam, stonden zij en Jannie dagelijks achter de bar. Volgens haar zoon is ze gisteren vredig overleden, met de familie dichtbij. 

Een icoon van de Amsterdamse horeca. Zo omschrijft de zoon van Marijke zijn moeder. Gisteren overleed ze op 78-jarige leeftijd nadat ze al een tijdje ziek was. Volgens haar zoon is ze op een vredige manier overleden. "Het is niet makkelijk", vertelt hij. "Ze had een hart van goud."

Voordat Jaap het café in maart overnam, stonden Marijke en Jannie samen opgeteld zo'n 60 jaar achter de bar. Janny was 41 jaar lang eigenaar van het roemruchte café, dat het jaar rond versierd is met kerstversiering, opblaaspiemels en clowns, en Marijke 20 jaar. "Het zijn iconische dames die met hart en ziel het café hebben gerund. Ik kan heel veel van ze leren", zei Jaap dit voorjaar tegen AT5.

In 2021 werd er een geldinzamelingsactie gestart voor de buurtkroeg, die veel last had van de coronamaatregelen. Marijke zei toen overdonderd te zijn. "Ik ben er een beetje confuus van. En verlegen word ik ervan. Iets aanpakken is moeilijk, hè. Want wij geven liever."

Volgende week nemen familie en vrienden afscheid van Marijke in de Nieuwe Ooster. 

Eindelijk heeft Ajax weer een wedstrijd winnend afgesloten. Pijnlijk genoeg gebeurde dat in een lege Arena, maar de 2-0 zege op FC Groningen verzacht de pijn. Ajax klampt in de eredivisie aan bij de nummers drie en vier van de ranglijst NEC en AZ. 

De laatste overwinning boekten de Amsterdammers ruim een maand geleden op bezoek bij FC Twente (2-3). In eigen stadion moeten we terug naar eind september, toen Ajax met de grootst mogelijke moeite won NAC Breda dat ook nog lange tijd met tien man speelde. 

Trainer Fred Grim koos tegen Groningen voor een behoudendere speelstijl waarbij Ko Itakura op het middenveld zich regelmatig liet terugzakken in de defensie.

Ook Davy Klaassen zakte vaak in. Op de persconferentie werd Grim gevraagd of het countervoetbal is? "We benutten de ruimte", pareerde de interim-trainer de vraag. 

Tekst gaat door onder de video.

Desondanks bood Ajax de tegenstander vooral voor rust twee opgelegde scoringskansen. Keeper Jaros voorkwam erger. In de counter sloeg Mika Godts toe. In de tweede helft had Groningen minder te vertellen en verdubbelde de jonge Aaron Bouwman de score. 

Doelpunt Aaron Bouwman

Voor Bouwman was het zijn tweede optreden dit seizoen in Ajax 1. Zijn eerste wedstrijd was op de eerste speeldag tegen Telstar. "Ik moet de draad weer oppakken", aldus de 18-jarige doelpuntenmaker. 

Tekst gaat door onder de video.

Natuurlijk ging het in de Arena ook over de troosteloze ambiance waarin Ajax en Groningen aantraden. Vanwege het vuurwerkgeweld van afgelopen zondag werden de resterende 84 minuten vanmiddag zonder publiek op de tribune uitgespeeld. Een surrealistisch beeld dat deed denken aan de coronaperiode

Tekst gaat door onder de video.

Ajax speelt zaterdag uit tegen Fortuna Sittard. Die wedstrijd kun je volgen via ons liveblog. 

Scheidsrechter Bas Nijhuis zal vanmiddag opnieuw de wedstrijd Ajax - Groningen fluiten, maar dit keer zonder publiek. De Johan Cruijff Arena moet namelijk leeg blijven omdat er zondag een enorme hoeveelheid vuurwerk werd afgestoken.

"Het is een beetje zoals in coronatijd en dat was echt verschrikkelijk", zegt Nijhuis voorafgaand aan de wedstrijd tegen AT5. "Dat was echt niet fijn. Geen beleving, geen supporters. En voetbal is eigenlijk voor de supporters. Dus ik vind het voor nu niet anders, maar het is wel een beetje zoals bij corona."

Veel gedupeerden

Hij floot zondag ook en besloot de wedstrijd te staken toen er voor de tweede keer vuurwerk op het veld werd gegooid. Nijhuis moest er de afgelopen dagen nog vaak aan denken. "Die beelden komen elke keer voorbij. Dus dat was wel verschrikkelijk. Jammer dat het zo moest zijn. Heel veel gedupeerden. Dat is het ergste."

De scheidsrechter hoopt op een mooie wedstrijd vanmiddag. "Dan hebben we in ieder geval nog wat te genieten."

De wedstrijd begint om 14.30 uur. 

Scheidsrechter Bas Nijhuis zal vanmiddag opnieuw de wedstrijd Ajax - Groningen fluiten, maar dit keer zonder publiek. De Johan Cruijff Arena moet namelijk leeg blijven omdat er zondag vuurwerk op het veld werd gegooid.  

"Het is een beetje zoals in coronatijd en dat was echt verschrikkelijk", zegt Nijhuis voorafgaand aan de wedstrijd tegen AT5. "Dat was echt niet fijn. Geen beleving, geen supporters. En voetbal is eigenlijk voor de supporters. Dus ik vind het voor nu niet anders, maar het is wel een beetje zoals bij corona."

Veel gedupeerden

Hij floot zondag ook en besloot de wedstrijd te staken toen er voor de tweede keer vuurwerk op het veld werd gegooid. Nijhuis moest er de afgelopen dagen nog vaak aan denken. "Die beelden komen elke keer voorbij. Dus dat was wel verschrikkelijk. Jammer dat het zo moest zijn. Heel veel gedupeerden. Dat is het ergste."

De scheidsrechter hoopt op een mooie wedstrijd vanmiddag. "Dan hebben we in ieder geval nog wat te genieten."

De wedstrijd begint om 14.30 uur. 

De gemeente stelt per direct in en rondom Floradorp cameratoezicht in. Aanleiding zijn twee recente incidenten in de buurt na het verbod op het traditionele vreugdevuur vanaf deze jaarwisseling. De camera's staan er tot in ieder geval 1 februari. 

Afgelopen vrijdag werd iets in brand gestoken op het Floraveld, waar traditioneel het vreugdevuur wordt ontstoken, en gisteren is een busje met handhavers bekogeld en zijn ondergrondse containers vernield, zegt een woordvoerder van Halsema. Het risico op herhaling is volgens de burgemeester groot. "Het instellen van cameratoezicht heeft alles te maken met de onrust rondom het verbod op het vreugdevuur." 

De gemeente verbiedt het vreugdevuur omdat het volgens de brandweer niet veilig genoeg is. Tot onvrede van Floradorpers, die de afgelopen weken protestvlaggen met een foto van een grote brandstapel hebben opgehangen aan hun gevels. Op de vlaggen staan teksten als 'Amsterdam in vuur en vlam' en 'het vuur dat brandt in het hart van de Floradorpers'. 

Niet alleen aan de gevels, ook op het veld waar het vreugdevuur doorgaans plaatsvindt, staat een bord met daarop de protestvlag. Volgens stichting Flora4Life, organisator van het vreugdevuur en de protestactie, hangen in het dorp tientallen vlaggen.

De emoties liepen eind september hoog op tijdens een bewonersavond met de burgemeester, politie en brandweer over het vreugdevuur. Daarbij werd gescholden en werden dreigementen geuit aan burgemeester Halsema. Tot een gesprek kwam het niet.

Traditie al langer onder vuur

Het vreugdevuur in Floradorp wordt al zeven decennia ontstoken. Met de jaarwisseling slepen bewoners kerstbomen en pallets naar een veldje bij de Floraweg, om het daar in de fik te steken. De traditie is al lang niet meer vanzelfsprekend: tijdens de coronajaren werd het vreugdevuur verboden en in 2023 trok de gemeente haar toestemming op het laatste moment in vanwege verwachte harde windstoten. Dat hield Floradorpers niet tegen; ze staken het vuur alsnog aan, tot woede van Halsema.

Afgelopen jaarwisseling werd het aansteekmoment vanwege de weersomstandigheden met een dag vervroegd. Deze editie verliep overigens niet zonder incidenten: iemand raakte zwaargewond nadat hij in het vuur was beland tijdens een ruzie. Mede daardoor besloot de driehoek definitief een einde te maken aan het vreugdevuur.

"We kunnen simpelweg niet langer een vergunning verlenen voor een evenement dat niet veilig plaats kan vinden en waarbij elk jaar weer zaken mislopen", aldus Halsema in september. "Het is wachten tot het een keer misgaat en er huizen in brand vliegen, of nog erger."

Het nachtclubaanbod in Amsterdam is ongelijk verdeeld, schrijft wethouder voor cultuur Meliani in een rapportage. Terwijl in West en het centrum en juist veel aanbod is, staat er in Zuidoost en Weesp geen enkele club. De gemeente kijkt of daar meer nachtleven kan komen.

Wethouder van kunst en cultuur Touria Meliani roemt initiatieven die de afgelopen jaren zijn opgezet. Zo noemt ze Club RAUM in Nieuw-West, RadioRadio in West en Nachbar in het centrum. Het nachtleven in Zuid en Oost, en vooral Zuidoost en Weesp, blijft volgens haar echter achter. 

Daarom wil Meliani 'kansgebieden' onderzoeken, onder andere of er clubs in Zuidoost en Weesp kunnen komen. Ze gaat daarbij kijken naar de toekomstige gebiedsplannen, de huidige opbouw van wijken zonder clubs en de veiligheid van die buurten.

Vooral het onderzoek naar veiligheid van de gebieden waar nachtclubs zouden moeten komen is volgens de gemeente van belang. Sinds de moord op Lisa (17) in Duivendrecht - die na het uitgaan alleen naar huis fietste - en een nachtelijke poging tot verkrachting van een vrouw in Diemen deze zomer, staat veiligheid van uitgaanspubliek hoog op de agenda. Dat heeft dan ook prioriteit voordat er clubs komen in gebieden waar het nachtleven achterloopt.

Marktkantine en De School

Meliani wil met het onderzoek naar 'kansgebieden' ook voorkomen dat er clubs komen op tijdelijke locaties, die vervolgens hun verwijdering aanvechten met lange vergunningsprocedures. 

De Marktkantine in De Baarsjes sloot bijvoorbeeld in 2022 definitief, na jarenlang via procedures bij de gemeente te hebben geprobeerd het vege lijf te redden. In 2024 kreeg ook toonaangevende nachtclub De School in Nieuw-West geen vergunning om langer te blijven. De in 2024 geopende Der Hintergarten in Slotervaart staat volgende maand alweer op straat.

Om zulke teleurstellingen beter te voorkomen, maakt de gemeente nu een vast stappenplan voor nieuwe initiatieven. Daarop worden mogelijke vergunningsprocedures voor een potentiële club duidelijker gemaakt.

Jongerenraad

Tegelijkertijd doet de gemeente een proef met subsidies voor beter isolatiemateriaal in nachtclubs in woonwijken. Daarmee kunnen clubs zich makkelijker in gebieden vestigen waar ze normaal overlast zouden geven.

De gemeente maakt ook geld vrij voor de nacht burgemeester Freek Wallagh en initiatieven voor jongeren, zoals de jongerenraad van Garage Noord. Garage Noord is één van de clubs die last heeft van de minder uitgaande coronageneratie.

Het nachtclubaanbod in Amsterdam is ongelijk verdeeld, schrijft wethouder voor cultuur Meliani in een rapportage. Terwijl in West en het centrum en juist veel aanbod is, staat er in Zuidoost en Weesp geen enkele club. De gemeente kijkt of daar meer nachtleven kan komen.

Wethouder van kunst en cultuur Touria Meliani roemt initiatieven die de afgelopen jaren zijn opgezet. Zo noemt ze Club RAUM in Nieuw-West, RadioRadio in West en Nachbar in het centrum. Het nachtleven in Zuid en Oost, en vooral Zuidoost en Weesp, blijft volgens haar echter achter. 

Daarom wil Meliani 'kansgebieden' onderzoeken, onder andere of er clubs in Zuidoost en Weesp kunnen komen. Ze gaat daarbij kijken naar de toekomstige gebiedsplannen, de huidige opbouw van wijken zonder clubs en de veiligheid van die buurten.

Vooral het onderzoek naar veiligheid van de gebieden waar nachtclubs zouden moeten komen is volgens de gemeente van belang. Sinds de moord op Lisa (17) in Duivendrecht - die na het uitgaan alleen naar huis fietste - en een nachtelijke poging tot verkrachting van een vrouw in Diemen deze zomer, staat veiligheid van uitgaanspubliek hoog op de agenda. Dat heeft dan ook prioriteit voordat er clubs komen in gebieden waar het nachtleven achterloopt.

Marktkantine en De School

Meliani wil met het onderzoek naar 'kansgebieden' ook voorkomen dat er clubs komen op tijdelijke locaties, die vervolgens hun verwijdering aanvechten met lange vergunningsprocedures. 

De Marktkantine in De Baarsjes sloot bijvoorbeeld in 2022 definitief, na jarenlang via procedures bij de gemeente te hebben geprobeerd het vege lijf te redden. In 2024 kreeg ook toonaangevende nachtclub De School in Nieuw-West geen vergunning om langer te blijven. De in 2024 geopende Der Hintergarten in Slotervaart staat volgende maand alweer op straat.

Om zulke teleurstellingen beter te voorkomen, maakt de gemeente nu een vast stappenplan voor nieuwe initiatieven. Daarop worden mogelijke vergunningsprocedures voor een potentiële club duidelijker gemaakt.

Jongerenraad

Tegelijkertijd doet de gemeente een proef met subsidies voor beter isolatiemateriaal in nachtclubs in woonwijken. Daarmee kunnen clubs zich makkelijker in gebieden vestigen waar ze normaal overlast zouden geven.

De gemeente maakt ook geld vrij voor de nacht burgemeester Freek Wallagh en initiatieven voor jongeren, zoals de jongerenraad van Garage Noord. Garage Noord is één van de clubs die last heeft van de minder uitgaande coronageneratie.

Een sporthal in Gaasperdam in Zuidoost moet de eerder door de gemeente opgelegde reclamebelasting wegens foto's op de gevel inderdaad betalen. Dat heeft de rechtbank deze week geoordeeld.  

De foto's werden in 2019 al geplaatst en waren volledig gesubsidieerd door de gemeente. Volgens de sporthal was er ook nauw overleg met ambtenaren geweest en moesten de foto's 'de buurt upgraden' en graffiti voorkomen. 

Maatschappelijk belang 

De eerste jaren werd er nog geen reclamebelasting geheven, maar in 2022 kwam de eerste rekening binnen. Dat gebeurde in 2023 weer. Het ging om bedragen van 1.562 euro en 1.913 euro. De sporthal maakte bezwaar bij de gemeente, maar die hield voet bij stuk. Daarna stapte de sporthal naar de rechter. De sporthal zei onder meer een groot maatschappelijk belang te dienen in 'een van de achterstandswijken in Amsterdam'.

De rechtbank vindt wel dat de belasting terecht is opgelegd. Voor openbare aankondigingen die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg moet in Amsterdam namelijk belasting betaald worden, zo besloot de gemeenteraad jaren geleden. "De rechtbank is van oordeel dat de fotocollage in combinatie met de naamsaanduiding en het logo kan worden aangemerkt als openbare aankondiging", staat er in het vonnis.

Coronaperiode

Ook mocht de sporthal er niet op vertrouwen dat er geen reclamebelasting meer zou worden geheven nadat dat in 2020, 2021 en 2022 tot maart niet gebeurde. Dat gebeurde toen namelijk niet vanwege de coronaperiode. Tot slot zijn uitspraken van ambtenaren die in 2019 betrokken waren bij het plaatsen van de foto's volgens de rechtbank 'niet van belang', omdat alleen de afdeling die over de reclamebelasting gaat eventuele toezeggingen had kunnen doen.

Toch krijgt de sporthal wel duizend euro schadevergoeding. De reden is dat de gemeente pas na anderhalf jaar reageerde op het bezwaarschrift over de aanslag van 2022. Op het tweede bezwaarschrift, over de reclamebelasting in 2023, reageerde de gemeente wel op tijd. 

Hannes Kuiper, in Haarlem vooral bekend als 'Elektrik Hannes', is afgelopen weekend overleden. Hij werd 79 jaar. Een muzikant met onnavolgbare teksten, vaak luid 'zingend', begeleid door verwarrende akkoordenschema's op zijn gitaar. Ook met zijn kleurrijke kunstwerken trok hij de aandacht.  

"Ik heb in de jaren tachtig en negentig veel muziek gemaakt met Hannes", vertelt Peter Stufkens. Hij is ook muzikant en kunstenaar. "Veel mensen begrepen zijn muziek niet, ze vonden het maar herrie. Dat vond ik niet. Het was improvisatie-punk. Later werd zijn werk serieuzer genomen, gelukkig."

'Leefde in zijn eigen wereld'

Volgens Peter was Hannes, of 'Han' zoals hij hem noemt, moeilijk te doorgronden. "Hij leefde in zijn eigen wereld. De ene dag speelden we samen, de andere dag repeteerde hij weer met anderen. Dat voelde wat vervelend, maar ik heb me erbij neergelegd. Zo was hij nu eenmaal. Soms baalde hij ook van een optreden. Waarom? Dat vertelde hij niet."

Tekst loopt door na de video.

Even leek het erop dat Noord-Holland, Flevoland en Utrecht gingen fuseren. Dat vroeg om een nieuw provincielied. Hannes had daar wel een idee voor:

Hannes was en is een inspiratiebron voor Peter. "Hij kwam snel tot de essentie, in de muziek en kunst. Liet zich niet remmen door hoe je akkoorden moest spelen of wat andere mensen ervan vonden. Als je het gevoel maar kon overbrengen."

"Heel Haarlem speelde met hem. Van professionele muzikanten tot beginnende. Het maakte hem allemaal niet uit. Tegen muzikanten die Han niet begrepen, zei ik: 'je moet gewoon met hem meespelen en dan kom je hem op den duur vast ergens tegen", lacht Peter. 

Tekst loopt door na de video.

Heel veel platen heeft Hannes niet uitgebracht. Maar toen het zover was, maakten zijn vrienden er een feestje van. "Toen hij 250 exemplaren had verkocht, wat best veel was voor deze muziek, hebben we hem een houten plaat overhandigd."

"Hij reageerde daarop 'op zijn Hannes': 'Ja, ja ja' en dan een hele diepe zucht. Maar hij vond het stiekem wel mooi, volgens mij."

Tekst loopt door na de foto. 

Marco van den Haak woonde tot zijn twintigste in de straat bij Hannes, de Korte Houtstraat. "Ik speelde als kind vaak met zijn dochter. De deur stond altijd open, alles kon en mocht. Hij en zijn vrouw Christine waren erg lief en toegankelijk."

Soms vond hij de bezoekjes aan huize Kuiper wel een beetje spannend. "Ze hadden echte kaarsjes in de kerstboom hangen. Daar heb ik nog wel eens nachtmerries van gehad."

Tijdens de coronacrisis zagen Hannes en zijn vrouw Christine daar ook de voordelen van in:

Af en toe kon Hannes ook een lastpak zijn. "Was het een mooie ochtend, dan kwam hij naar buiten met zijn versterker en zijn gitaar en dan begon het gejengel. Dat leidde wel eens tot akkefietjes met de buurt."

Portret van kleine Marco

Maar Hannes was vooral die wat gekke, maar erg leuke buurman. Marco heeft nog een tastbare herinnering aan hem in zijn huis hangen. "Hij heeft een portret van me gemaakt, van toen ik peuter was. Er zat eens een kras op en dat heeft hij toen helemaal hersteld." 

Tekst loopt door na de foto.

Zo ruig en vuig zijn muziek was, zo strak waren zijn kunstwerken. Andere bekende werken van Hannes zijn de kleurrijke vogels bij de speeltuin op het Wilsonsplein in Haarlem. En het opmerkelijk hoge kunstwerk ter hoogte van station Haarlem-Spaarnwoude.

Marco en Peter Stufkens zijn het erover eens. "Haarlem gaat mensen als Hannes erg missen. Daar zijn er niet veel meer van."

Hannes Kuiper kwakkelde al langer met zijn gezondheid en overleed na een kort ziekbed. 

‘Sint-Maarten, Sint-Maarten, de koeien hebben staarten!’ Vanavond klinkt het weer in talloze Noord-Hollandse deuropeningen. Kinderen trekken met hun zelfgemaakte lampionnen de straat op om liedjes te zingen en snoepgoed te scoren. Op verschillende plekken in de provincie wordt het lichtjesfeest éxtra uitbundig gevierd. NH zet de leukste locaties voor je op een rij.

Amsterdam-Oost 

Elk jaar op 11 november verandert de Indische Buurt in Amsterdam-Oost in één groot lichtspektakel. Dan trekt de Super Sint-Maartenparade door de straten: een bonte stoet van buurtbewoners met lampionnen, lichtsculpturen, poppen en verlichte kostuums.

Onder begeleiding van livemuziek van onder meer Ritmo Percussion, Baque Flamingo en de Bijlmer Fanfare slingert de parade door de wijk, om te eindigen met een feest op het Ambonplein.

De lichtjesparade is inmiddels uitgegroeid tot een vaste traditie in de hoofdstad. Jaarlijks doen duizenden kinderen en volwassenen mee. Iedereen is welkom om aan te sluiten, van kleuter tot opa, aldus de organisatie. 

Vorig jaar maakte NH een documentaire over de voorbereidingen van de Amsterdamse lichtjesparade, deze bekijk je hieronder. De tekst loopt door onder de video.

De parade werd opgezet door Nina de Jong en Nena Duinmeyer, die met hun projecten buurtbewoners dichter bij elkaar willen brengen. Volgens hen zorgt het feest ervoor dat mensen uit verschillende culturen op een speelse manier met elkaar in contact komen.

De stoet vertrekt om 18.45 uur vanaf het schoolplein bij het Ambonplein. Rond 19.50 uur keert de optocht terug, waarna op het plein de eindshow van start gaat.

Edam

Ook in de historische binnenstad van Edam wordt vanavond weer een bijzondere Sint-Maartenoptocht gehouden. Het feest wordt al decennialang groots gevierd in de Waterlandse stad. "Met de kermis gaan we langs de huizen, dus met Sint-Maarten doen we het met een optocht", vertelde organisator Jan Harmsen eerder aan NH.

Om 17.45 uur verzamelen deelnemers zich op het Damplein, waar leerlingen van een lokale dansschool de avond openen met een optreden. Daarna deelt 'Sint-Maarten' symbolisch zijn mantel met een zwerver, waarna dominee Charlotte Kremer om 18.00 uur het startsein geeft.

Onderweg komen de kinderen van alles tegen. Verschillende lokale muzikanten, waaronder een drumband en mannenkoor, zorgen voor livemuziek langs de route. Ook zijn er dit jaar een vuurspuwer en een heuse muziekboot te zien. 

NH maakte gisteren een reportage over de voorbereidingen van de feestelijke optocht in Edam, die bekijk je hieronder. De tekst loopt door onder de video.

Medemblik 

In Medemblik mogen kinderen hun snoepgoed ophalen op een wel heel bijzondere plek. De Sint-Martinuskerk aan de Ridderstraat, vernoemd naar de heilige zelf, opent speciaal haar deuren.

Tussen 18.00 en 20.00 uur zijn kinderen welkom om langs te komen. Ze krijgen niet alleen iets lekkers, maar ook een kleurplaat mee naar huis. De kerk is voor de gelegenheid feestelijk verlicht.

Den Hoorn 

Ook in Den Hoorn pakken ze extra uit op de naamdag van de heilige Martinus van Tours. Bij De Eenhoorn, naast de katholieke kerk, staat een gezellige avond vol lichtjes, liedjes en lekkers gepland.

De deuren gaan open om 17.15 uur, en om 17.30 uur schuiven bezoekers aan voor een pannenkoekenmaaltijd. Terwijl iedereen smult, wordt het verhaal van Sint-Maarten verteld. Daarna mogen kinderen hun eigen lampion knutselen, met de bekende Sint-Maartenliedjes op de achtergrond.

Om 19.00 uur start de traditionele lampionoptocht vanaf het kerkplein. De avond wordt om 20.00 gezamenlijk afgesloten in De Eenhoorn.

Amstelveen (Amsterdamse Bos) 

In Amstelveen krijgt het lichtjesfeest dit jaar een magisch tintje. Kinderen kunnen met hun lampion deelnemen aan een avondwandeling door het Amsterdamse Bos, onder begeleiding van boswachter Kim. Onderweg vertelt de boswachter spannende verhalen en weetjes over de natuur. En natuurlijk is er ook snoep te halen. 

De tocht start bij De Boswinkel en duurt van 18.30 tot 19.30 uur. Deelname kost 5 euro per kind, begeleiders mogen gratis mee.

Beverwijk

In het Aagtendorp, een hechte en eigenzinnige buurt in Beverwijk, leeft de traditie van Sint Maarten nog dankzij één vrouw: Ans van den Elzen. Waar vroeger de hele buurt meedeed en het feest een klein festival was met spookhuis, suikerspinnen en oliebollen, is het nu vooral Ans die de fakkel brandend houdt. Al vanaf augustus slaat ze snoep in, want op de avond van 11 november komen er honderden kinderen langs met lampionnen en liedjes.

“Vijf-, zes-, misschien wel zevenhonderd,” schat ze met een glimlach. Sinds de coronacrisis is het enthousiasme in de buurt wat afgenomen, maar dit jaar is er voor het eerst weer een sponsorbijdrage. De lichtjes in het binnendorp gaan weer aan en Ans hoopt dat de oude sfeer langzaam terugkeert. "Het hoeft niet meer zo dol als vroeger," zegt ze, “maar een beetje gezelligheid mag best."

Met nog een week te gaan tot Sinterklaas in Oudeschild voet aan wal zet voor de landelijke intocht, is het voor de Texelse bakkers aanpoten geblazen. De voorraad pepernoten, chocoladeletters, amandelstaven en borstplaat wordt met man en macht aangevuld. Bij de intocht worden veel bezoekers verwacht, en dus moet er genoeg te snoepen zijn.

In de centrale bakkerij van Niels Kossem in Oudeschild staan de bakkers en banketbakkers deze dagen geen moment stil.

Dat kunnen ze zich ook niet permitteren, want Texel is dit jaar de eerste Nederlandse gemeente waar Sinterklaas zijn opwachting maakt. Naar verwachting staan de kinderen en hun ouders volgende week rijen dik op de kade om de sint te verwelkomen.

"We moeten meer produceren, er komen meer gasten naar het eiland. Je maakt natuurlijk nog steeds dezelfde producten, we maken alleen meer", legt Kossem uit. "Toen bekend werd dat de landelijke intocht hier kwam, zei het personeel meteen, laten we plannen maken."

Rik is één van de banketbakkers bij bakkerij Timmer. Hij heeft, samen met zijn collega's, de handen vol aan al het snoepgoed. "Chocoladeletters, borstplaat, pietentaartjes, kruidnoten, echt van alles zijn we aan het maken."

Tekst gaat verder onder de foto...

Over borstplaat, een oud-Hollandse lekkernij, heeft Niels een mooie anekdote. "Ik heb dat laatst eens opgezocht, maar dat was vroeger een medicijn tegen het hoesten. Als je het op je borst had, kreeg je vroeger water met suiker. Dat was voor de rijken niet chique genoeg en toen is dit ontwikkeld. We maken ze met room, suiker en water.", zegt Niels Kossem.

De hectische periode is soms afzien, maar vooral ook genieten, vindt banketbakker Rik: "Dit is het leuke aan het vak. Je maakt nu ook weer heel andere dingen dan in de zomer. Dat maakt het vak zo ontzettend leuk."

Het begint te kriebelen

Intussen zijn de eilanders ervan doordrongen dat Texel volgende week, mede dankzij de uitzending op landelijke televisie, voor even hét Sint-eiland van Nederland is, merkt Niels Kossem: "We krijgen heel veel bestellingen binnen van particulieren, maar ook van bedrijven. Die willen graag wat extra's doen voor hun personeel. Dat hebben we eerder ook gehad rond corona, bijzonder."

Sinterklaas komt op 15 november aan in de haven Oudeschild. 

De vandaag uitgebrachte herziene Canon van Amsterdam, een selectie van belangrijke gebeurtenissen en thema's in de stad, bevat meerdere opvallende wijzigingen ten opzichte van de versie uit 2008. Gebleven zijn onder meer de Grachtengordel, Artis en de Bijlmervliegramp, maar bijvoorbeeld De Wallen, de Olympische Spelen van 1928 en de moord op Theo van Gogh ontbreken. Daarvoor in de plaats kwamen hoofdstukken over vrouwen, kolonialisme, gastarbeiders en koffietentjes. "Probeer eens door Amsterdam te lopen zónder een plek te zien waar je hippe koffie kunt drinken."

De eerste Canon van Amsterdam, uit 2008, is herzien in opdracht van het college. Er moest meer aandacht komen voor 'meerstemmigheid en verschillen' en 'ruimte worden gemaakt voor dat wat nog onvoldoende is gezien'. Het Stadsarchief was verantwoordelijk voor de vernieuwing en heeft een onafhankelijke commissie van negen experts ingesteld.

Een opvallend verschil: in de nieuwe canon spelen personen, zoals Johan Cruijff en (de moord op) Theo van Gogh, geen hoofdrol meer. "Sommige Amsterdammers hebben ontegenzeggelijk een belangrijke of ronduit inspirerende rol gespeeld in de geschiedenis van de stad. Hun inbreng is belangrijk en wordt dan ook besproken in de Canon, maar altijd in samenhang met het optreden van andere Amsterdammers en als onderdeel van een breder thema."

Geen Olympische Spelen (1928)

Zo wordt Johan Cruijff, die in de versie uit 2008 een eigen hoofdstuk kreeg, nu beschreven onder het kopje 'Ajax'. "Zijn bijzondere ontwikkeling, spel en reputatie zijn zonder Ajax ondenkbaar." 

Sporthistoricus Jurryt van de Vooren begrijpt de keuze om Cruijff te koppelen aan het hoofdstuk Ajax. "Het is logisch om op die manier te vertellen over de sportgeschiedenis van de stad, zeker nu de club dit jaar 125 jaar bestaat." Hij verwacht wel dat er kritiek op komt. "Maar dat hoort erbij. De Canon is een manier om discussies op gang te brengen en nieuwe invalshoeken te krijgen."

Waarom de Olympische Spelen van 1928 ontbreken, weet hij niet. "Maar er zijn altijd keuzes te maken. Vorige keer stonden de Olympische Spelen er in eerste instantie ook niet in, maar werden ze toegevoegd na kritiek van de toenmalige wethouder en burgemeester Cohen. Nu zitten de Spelen er dus opnieuw niet in."

Schrappen Van Gogh 'niet verstandig'

Nog iets wat uit de herziene Canon is geschrapt, is dus het hoofdstuk over Theo van Gogh. Wel wordt de moord op hem in 2004 elders nog kort aangestipt. 

Eddy Terstall, vriend van Van Gogh en filmmaker, noemt de keuze van de commissie 'niet verstandig'. "Het is zo'n beetje de enige politiek-religieuze moord in de moderne tijd. Dat het 21 jaar geleden is, lijkt lang, maar veel jongeren weten het niet omdat ze toen nog niet eens waren geboren." Hoewel een Canon het collectieve geheugen volgens hem niet zal veranderen, is het volgens hem wel een essentiële 'negatieve bladzijde in onze geschiedenis'. "En die wis je niet uit door het niet te benoemen."

Gastarbeiders

Het college vond dat er in de nieuwe versie meer ruimte moest zijn voor onder meer gastarbeiders en migratiegeschiedenis. "Amsterdam is altijd een stad geweest die voor haar functioneren afhankelijk is geweest van migranten", zo staat in de herziene Canon. "Vanaf de jaren zestig komt daar een nieuwe groep bij: de gastarbeiders. Dit werk wordt meestal gedaan door mensen uit Turkije en Marokko."

Erika Kuijpers, universitair hoofddocent vroegmoderne Nederlandse geschiedenis aan de Vrije Universiteit, vindt het goed dat voorheen ondervertegenwoordigde groepen nu wel aandacht krijgen. "Gastarbeiders, vrouwen, migranten, Surinamers. Ze wonen hier en hebben bijgedragen en de stad mede vormgegeven."

Ten opzichte van de Canon uit 2008 vindt ze het een verbetering. "Er zijn 22 thema's hetzelfde gebleven, en 28 veranderd. Ik vond dat eerst behoorlijk radicaal. Tot ik erachter kwam dat veel info er alsnog in staat, maar onder een andere noemer." Dat voor de selectie andere onderwerpen moesten sneuvelen, vindt ze logisch. "Een Canon is altijd arbitrair."

Wel vindt Kuijpers dat de commissieleden hebben gekozen voor 'vrij complexe verhalen, in plaats van scherp omlijnde thema's'. "Het zijn als hoofdstukken in een geschiedenisboek. Maar misschien werkt voor sommige mensen een simpeler verhaal beter."

Flat whites en latte macchiato's

Ook nieuw is een hoofdstuk over vrouwen. "In het Amsterdam van de zeventiende eeuw vormen vrouwen de ware ruggengraat", zo staat in de Canon. "Zij houden de stad draaiende terwijl mannen op zee zijn of in het buitenland verblijven – als arbeidsters, onderneemsters, zorgverleensters, regentessen, artiesten en ook als sekswerkers."

Ook is er speciale aandacht voor de koffiecultuur in de stad. "Flat whites, latte macchiato's, cortados en espressootjes. Probeer eens door Amsterdam te lopen zónder een plek te zien waar je hippe koffie kunt drinken – als je het althans kunt betalen", aldus de herziene versie. "In de zeventiende en achttiende eeuw zijn er nog geen barista’s, maar wel koffiehuizen. Daar ontmoeten mannen elkaar buiten werk of kerk om, lezen kranten en wisselen vrij van gedachten. Eerst vooral de rijken, later ook doorsnee Amsterdammers."

Eveneens nieuw is een sectie over de coronacrisis, waarbij ruim 5800 Amsterdammers overleden, en die bij velen leidden tot psychische klachten, eenzaamheid, depressie en polarisatie. Aan bod komen ook de massale coronademonstraties, evenals de Black Lives-Matter-demonstratie in het eerste coronajaar. 

De vernieuwde Canon is in te zien via amsterdam.nl/canon. 

Voormalig UvA-docent Laurens Buijs is door de rechtbank Amsterdam veroordeeld tot vijf maanden cel, waarvan drie maanden voorwaardelijk wegens onder meer het oproepen tot geweld, doxing en bedreigingen. Eerder gaf het Openbaar Ministerie (OM) aan een voorwaardelijke celstraf van twee maanden en een werkstraf van 60 uur passend te vinden. 

Buijs hoeft zijn opgelegde straf niet meer uit te zitten, omdat hij dit in zijn voorarrest al heeft gedaan. De rechtbank Amsterdam legt de ex-wetenschapper hiernaast wel voorwaarden op. Zo mag Buijs met een aantal personen geen contact meer opnemen en dient hij zich te laten behandelen voor zijn psychische problemen.

Buijs maakte zich volgens de rechtbank schuldig aan 'het meermaals plegen van doxing, smaadschrift en belediging jegens verschillende personen en opruiing'. "De feiten hebben voor alle slachtoffers een grote impact gehad op zowel hun professionele leven als hun privéleven", stelt de rechtbank. Zo beschuldigde hij mensen van pedofilie, kindermisbruik en corruptie. "De slachtoffers verklaren in hun aangifte hoe de uitlatingen van verdachte angst en onrust hebben veroorzaakt en dat zij maatregelen hebben moeten nemen om hun veiligheid te kunnen waarborgen."

Reeks aangiften 

Buijs werd begin dit jaar aangehouden, nadat de politie in januari een hele reeks aangiften vanuit het academisch ziekenhuis ontving. Via Facebook deelde de ex-wetenschapper berichten over verschillende mensen die onder andere te maken hebben met de coronapandemie, artsen, UvA-staf en journalisten die over hem schreven. 

Op sociale media zou hij hebben aangezet tot bijvoorbeeld 'een volksgerecht op de Dam voor coronapsychopaten' en zei hij richting een virologe: "We komen je gauw kaalscheren, kutwijf. Moet je niet vluchten?" Buijs liet tijdens een zitting vorige maand weten dat 'alles wat hij zou hebben gezegd en geschreven klopte' en dat 'hij er spijt van had'. Zo sprak Buijs over een 'vulkaan van woede' die tot uitbarsting was gekomen. "Het was boosheid in mijzelf en dat betreur ik", zei hij toen. 

In april 2023 werd Buijs door de UvA op non-actief gezet, nadat hij zich op sociale media uitte over UvA-collega's en wetenschappers en hen wegzette als 'monsters', 'extremisten', 'corrupt' en 'levensgevaarlijk'. 

Oud-UvA docent Laurens Buijs is door de rechtbank Amsterdam veroordeeld tot vijf maanden cel, waarvan drie maanden voorwaardelijk wegens onder meer het oproepen tot geweld, doxing en bedreigingen. Eerder gaf het Openbaar Ministerie (OM) aan een voorwaardelijke celstraf van twee maanden en een werkstraf van 60 uur passend te vinden. 

Buijs hoeft zijn opgelegde straf niet meer uit te zitten, omdat hij dit in zijn voorarrest al heeft gedaan. De rechtbank Amsterdam legt de ex-wetenschapper hiernaast wel voorwaarden op. Zo mag Buijs met een aantal personen geen contact meer opnemen en dient hij zich te laten behandelen voor zijn psychische problemen.

Buijs maakte zich volgens de rechtbank schuldig aan 'het meermaals plegen van doxing, smaadschrift en belediging jegens verschillende personen en opruiing'. "De feiten hebben voor alle slachtoffers een grote impact gehad op zowel hun professionele leven als hun privéleven", stelt de rechtbank. Zo beschuldigde hij mensen van pedofilie, kindermisbruik en corruptie. "De slachtoffers verklaren in hun aangifte hoe de uitlatingen van verdachte angst en onrust hebben veroorzaakt en dat zij maatregelen hebben moeten nemen om hun veiligheid te kunnen waarborgen."

Reeks aangiften 

Buijs werd begin dit jaar aangehouden, nadat de politie in januari een hele reeks aangiften vanuit het academisch ziekenhuis ontving. Via Facebook deelde de ex-wetenschapper berichten over verschillende mensen die onder andere te maken hebben met de coronapandemie, artsen, UvA-staf en journalisten die over hem schreven. 

Op sociale media zou hij hebben aangezet tot bijvoorbeeld 'een volksgerecht op de Dam voor coronapsychopaten' en zei hij richting een virologe: "We komen je gauw kaalscheren, kutwijf. Moet je niet vluchten?" Buijs liet tijdens een zitting vorige maand weten dat 'alles wat hij zou hebben gezegd en geschreven klopte' en dat 'hij er spijt van had'. Zo sprak Buijs over een 'vulkaan van woede' die tot uitbarsting was gekomen. "Het was boosheid in mijzelf en dat betreur ik", zei hij toen. 

In april 2023 werd Buijs door de UvA op non-actief gezet, nadat hij zich op sociale media uitte over UvA-collega's en wetenschappers en hen wegzette als 'monsters', 'extremisten', 'corrupt' en 'levensgevaarlijk'. 

De vogelgriep grijpt weer om zich heen nu de vogeltrek is begonnen. Sinds vorige maand worden door vrijwel het hele land besmette wilde vogels gevonden. Ook in Noord-Holland loopt de teller inmiddels gestaag op, maar Miriam van Dierenambulance De Ronde Veenen/Amstelland vreest dat het slechts het topje van de ijsberg is.

"Vorige week hebben we vier Canadese ganzen uit het water langs de Boterdijk in De Kwakel gehaald", vertelt Miriam. "Afgelopen maandag is een grauwe gans uit het Zijdelmeer in Uithoorn gehaald. En daar is ook een dode aalscholver aangetroffen."  

Miriam en haar team testen verdachte vogels met een sneltest die eigenlijk bedoeld is voor mensen. Tijdens de coronapandemie ontdekte ze dat die methode zeer betrouwbaar is, en dus van belang om verspreiding van het virus te remmen. Vogels die niet aan de griep, maar een andere ziekte (bijvoorbeeld botulisme) lijden, hoeven dan ook niet te worden afgemaakt.

Ophokplicht

Sinds 16 oktober geldt landelijk een ophokplicht, wat inhoudt dat alle (hobby)vogels verplicht moeten worden binnengehouden. Die ophokplicht werd afgekondigd nadat op een pluimveebedrijf in Drenthe het virus was aangetroffen, Een week later kreeg het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) ook de eerste besmette wilde vogels binnen.

Een kleine twee weken later staat de teller landelijk op 57 besmettingen. Bijna een kwart daarvan (12) is aangetroffen in Noord-Holland.

Een aantal van die vogels werd aangetroffen in het Uithoornse Zijdelmeer. Omwonende Jan Uithol houdt sinds de eerste vondst met een verrekijker het water in de gaten. "We zagen al een aantal eenden duidelijk ziek over het water zwalken. En met de grote polders die rondom het dorp liggen zijn er meer dan genoeg trekvogels om aan te steken."

Een woordvoerder van DWHC laat schriftelijk weten dat de vogels zijn aangetroffen in Alkmaar, Driehuizen, Jisp, Noordbeemster, Lambertschaag, Hoorn, Blaricum, Ursem, Oosterend, Velserbroek, Bloemendaal en De Kwakel (Uithoorn). Vooralsnog zijn alleen Overijssel en Limburg de dans ontsprongen, blijkt uit de kaart van DWHC (zie hieronder).

Lees verder onder de kaart.

Van meerdere vogelsoorten zijn inmiddels één of meerdere exemplaren bezweken aan het virus. "De grauwe gans, smient, brandgans, soepeend, grote Canadese gans en een buizerd", somt de woordvoerder van DWHC de 'Noord-Hollandse' slachtoffers op. 

Miriam van de Dierenambulance vermoedt dat de twaalf bevestigde griepgevallen het topje van de ijsberg vormen. Ze verbaast zich erover dat ze meerdere ingeslapen ganzen uit De Kwakel heeft ingestuurd, maar dat die niet allemaal te zien zijn op de kaart van DWHC.

DWHC bevestigt dat vanwege de recente forse toename van het aantal verdachte ingestuurde vogels niet alle kadavers kunnen worden getest. 

"De prioriteit van het onderzoek is de omvang en breedte van de uitbraak in kaart te brengen waardoor we voornamelijk vogels verzamelen in gebieden waar vogelgriep nog niet eerder is vastgesteld, en bij vogelsoorten die nog niet positief zijn getest op het virus."

Jarenlang bezorgde Willem Bakker (67) de kranten in Westwoud. Tegelijkertijd hield hij in de nachtelijke uren het dorp in de gaten en beschermde hij bewoners tegen inbrekers. Aan die periode komt na deze week een einde: Willem stopt met waken.

Nog een paar nachtelijke rondjes en dan zet Willem zijn krantenfiets definitief aan de kant. Een mengeling van fysiek malheur, een tekort aan geleverde kranten en een teleurstellende ervaring met de politie is debet aan het pensioen van de trouwe krantenbezorger, die alle krantentitels in een groot deel van het dorp bezorgt. Hij deed het in totaal meer dan 25 jaar. Eerst in Heerhugowaard en later dus in Westwoud. 

Willem waakt over Westwoud

Ondanks spierreuma en lichamelijk ongemak na een mislukte herniaoperatie, hield Willem tijdens de 'inbraakuren' als nachtwaker van Westwoud jarenlang een oogje in het zeil. Altijd gekleed in het zwart. "Zij hoeven mij niet te zien en ik hoef de inbrekers niet te zien", vertelde hij enkele jaren geleden al eens. 

Na het uitlaten van de hond begon hij met zijn ronde. Willem ontging niets. Hij wist welke auto bij welke bewoner hoorde en zag het meteen als er iets niet klopte. Zijn aanwezigheid wierp tijdens een eerdere inbraakgolf zijn vruchten af. Zo vertelde een politieagent hem ooit: "Tot Hoogkarspel wordt er ingebroken, Westwoud laten ze liggen en in Oosterblokker gaat het weer verder."

De tekst gaat verder onder de foto

Tijdens zijn krantenronde betrapte hij verschillende inbrekers. Zo ook vorig jaar: "Hij rammelde bij oudere bewoners aan de achterdeur en uiteindelijk zag ik hem op een gestolen fiets rijden."

Willem belde snel de politie, maar die liet de vermoedelijke dader weer gaan, wegens een gebrek aan bewijs. Dat steekt Willem nog steeds. "Wat heeft het dan nog voor nut? Je hoort vaak dat je als burger altijd aangifte doen. Maar als je weet dat er niets mee gedaan wordt, voel je je als burger niet echt serieus genomen."

'Ze kunnen gewoon niet tellen'

En dan is er nog het probleem met het aantal kranten, dat regelmatig niet klopt. "Ze kunnen gewoon niet tellen", stelt de Westwouder droog. "Als ik tien abonnees van een bepaalde krant in mijn wijk heb, heb ik tien kranten nodig. En niet acht. Want ik krijg de ellende over mij heen. Voorheen werden de kranten om drie uur 's nachts bij mij geleverd, nu soms pas om half zes. Dan zit ik maar te wachten, totdat ik eindelijk kan beginnen."

Een paar jaar geleden kreeg hij corona en kon hij de kranten enige tijd niet bezorgen. "Maar daarvoor heb ik nooit vakantie opgenomen en ben ik nooit ziek geweest. Een dag na een kijkoperatie aan mijn knie reed ik met de auto en deed mijn vrouw de kranten in de brievenbussen."

'Goed nieuws voor criminelen'

Hij heeft 'met liefde' over zijn Westwoud gewaakt, al die jaren. "Dat ik nu stop, is goed nieuws voor de criminelen: die kunnen hun gang weer gaan", zegt hij met een knipoog. "Ik ga het gerust missen. Veel mensen vinden het fijn om te weten dat er 's nachts iemand op straat loopt. En dat gaf mij dan weer een goed gevoel."

Oud-UvA docent Laurens Buijs is door de rechtbank Amsterdam veroordeeld tot vijf maanden cel wegens onder meer het oproepen tot geweld, doxing en bedreigingen. Eerder gaf het Openbaar Ministerie (OM) aan een voorwaardelijke celstraf van twee maanden en een werkstraf van 60 uur passend te vinden. 

Buijs hoeft zijn opgelegde straf niet meer uit te zitten, omdat hij dit in zijn voorarrest al heeft gedaan. De rechtbank Amsterdam legt de ex-wetenschapper hiernaast wel voorwaarden op. Zo mag Buijs met een aantal personen geen contact meer opnemen en dient hij zich te laten behandelen voor zijn psychische problemen.

Buijs maakte zich volgens de rechtbank schuldig aan 'het meermaals plegen van doxing, smaadschrift en belediging jegens verschillende personen en opruiing'. "De feiten hebben voor alle slachtoffers een grote impact gehad op zowel hun professionele leven als hun privéleven", stelt de rechtbank. Zo beschuldigde hij mensen van pedofilie, kindermisbruik en corruptie. "De slachtoffers verklaren in hun aangifte hoe de uitlatingen van verdachte angst en onrust hebben veroorzaakt en dat zij maatregelen hebben moeten nemen om hun veiligheid te kunnen waarborgen."

Reeks aangiften 

Buijs werd begin dit jaar aangehouden, nadat de politie in januari een hele reeks aangiften vanuit het academisch ziekenhuis ontving. Via Facebook deelde de ex-wetenschapper berichten over verschillende mensen die onder andere te maken hebben met de coronapandemie, artsen, UvA-staf en journalisten die over hem schreven. 

Op sociale media zou hij hebben aangezet tot bijvoorbeeld 'een volksgerecht op de Dam voor coronapsychopaten' en zei hij richting een virologe: "We komen je gauw kaalscheren, kutwijf. Moet je niet vluchten?" Buijs liet tijdens een zitting vorige maand weten dat 'alles wat hij zou hebben gezegd en geschreven klopte' en dat 'hij er spijt van had'. Zo sprak Buijs over een 'vulkaan van woede' die tot uitbarsting was gekomen. "Het was boosheid in mijzelf en dat betreur ik", zei hij toen. 

In april 2023 werd Buijs door de UvA op non-actief gezet, nadat hij zich op sociale media uitte over UvA-collega's en wetenschappers en hen wegzette als 'monsters', 'extremisten', 'corrupt' en 'levensgevaarlijk'. 

Mogelijk vijftien Wieringer garnalenvissers gaan zich vandaag bij het rijk melden om zich uit te laten kopen. Vandaag start de inschrijving voor de uitkoopregeling. Het is een vrije keuze voor de vissers: doorgaan of stoppen. Voor garnalenvisser Daan Hermans is het genoeg: "We maken bijna geen winst meer. We stoppen ermee."

"Het wordt een flinke kaalslag in de haven van Den Oever." Gert Jan Wiegman van de PO NVA, de belangenorganisatie van de vissers, vindt het jammer. Op Wieringen zullen naar verwachting maximaal vijftien garnalenvissers gebruikmaken van de uitkoopregeling.

Wiegman: "Op zich is het een goede regeling, maar ik weet niet of ze het echt allemaal doen. Het laatste half jaar ging het erg goed met de garnalen en misschien is het toch wel weer interessant om door te gaan."

Einde is in zicht

Er is 40 miljoen euro uitgetrokken om vissers die willen stoppen te ondersteunen. Voorwaarde is wel dat hun kotter wordt uitgeschreven en gesloopt. De visserijsector heeft zelf gevraagd om deze saneringsronde. Landelijk hebben zo'n 50 vissers voorzichtig aangegeven interesse te hebben in de saneringsregeling.

Eén van hen is de Wieringer garnalenvisser Daan Hermans van de WR98. Hij heeft het besluit genomen en laat zich uitkopen. Een grote stap: "Ja, het einde is in zicht. Heel jammer."

Hermans haalde twaalf jaar geleden zijn diploma voor de visserij. Hij nam enkele jaren geleden het bedrijf over van zijn vader: "Ik had me de toekomst wel heel anders voorgesteld, maar het gaat niet meer."

Tekst loopt door onder de foto.

Vaak speelt er van alles mee in het besluit om te stoppen, zegt Gert Jan Wiegman van PO NVA: "Geen personeel kunnen vinden, geen opvolging, te grote investeringen. Er gaat veel weg; landelijk vijftig stoppers. Ja, die zijn we dan echt kwijt. We krijgen een steeds legere haven. Dat is gewoon jammer voor Den Oever."

Kotter naar de sloop

Jammer of niet: het lukt niet meer, zegt Daan Hermans: "Vijf jaar geleden hebben we ons schip nog mooi gemaakt, maar toen kwam corona, hoge olieprijzen door de oorlog in Oekraïne en slechte vangsten. We kunnen ook geen bemanning meer krijgen. Ze durven het niet aan of krijgen geen werkvergunning, zoals Polen. Die mogen in Nederland wel op de vrachtwagen rijden, maar niet varen."

Hermans ziet een hele familietraditie in rook opgaan. "Mijn opa is zestig jaar geleden begonnen met vissen. Mijn vader heeft vierenveertig jaar gevaren. Hij springt nu bij, maar dat is met zijn 66 jaar eigenlijk geen doen. Het is klote, maar er is geen andere optie meer. Als de uitkoop vlot verloopt, gaat de kotter in februari naar de sloop. Het is gewoon kapitaalvernietiging."

Tekst loopt door onder de foto.

"Veel oud-vissers zijn bij het GVB in Amsterdam terechtgekomen op de pontjes", vertelt Gert Jan Wiegman. Hoe de toekomst voor Daan eruit gaat zien, weet hij nog niet: "Ik heb altijd alleen maar gevist. Ik laat me deze winter omscholen. Misschien kan ik in de koopvaardij aan de slag of bij het loodswezen of de binnenvaart. Geen geklooi meer met vergunningen en controles."

Wat deze ronde van sanering voor gevolgen heeft voor de garnalenvisserij, is nog niet bekend.  Dat hangt af van hoeveel vissers gebruikmaken van de uitkoopregeling. De regeling wordt opengesteld tot en met 2 februari volgend jaar.

Mogelijk vijftien Wieringer garnalenvissers gaan zich vandaag bij het rijk melden om zich uit te laten kopen. Vandaag start de inschrijving voor de uitkoopregeling. Het is een vrije keuze voor de vissers: doorgaan of stoppen. Voor garnalenvisser Daan Hermans is het genoeg: "We maken bijna geen winst meer. We stoppen ermee."

"Het wordt een flinke kaalslag in de haven van Den Oever." Gert Jan Wiegman van de PO NVA, de belangenorganisatie van de vissers, vindt het jammer. Op Wieringen zullen naar verwachting maximaal vijftien garnalenvissers gebruikmaken van de uitkoopregeling.

Wiegman: "Op zich is het een goede regeling, maar ik weet niet of ze het echt allemaal doen. Het laatste half jaar ging het erg goed met de garnalen en misschien is het toch wel weer interessant om door te gaan."

Einde is in zicht

Er is 40 miljoen euro uitgetrokken om vissers die willen stoppen te ondersteunen. Voorwaarde is wel dat hun kotter wordt uitgeschreven en gesloopt. De visserijsector heeft zelf gevraagd om deze saneringsronde. Landelijk hebben zo'n 50 vissers voorzichtig aangegeven interesse te hebben in de saneringsregeling.

Eén van hen is de Wieringer garnalenvisser Daan Hermans van de WR98. Hij heeft het besluit genomen en laat zich uitkopen. Een grote stap: "Ja, het einde is in zicht. Heel jammer."

Hermans haalde twaalf jaar geleden zijn diploma voor de visserij. Hij nam enkele jaren geleden het bedrijf over van zijn vader: "Ik had me de toekomst wel heel anders voorgesteld, maar het gaat niet meer."

Tekst loopt door onder de foto.

Vaak speelt er van alles mee in het besluit om te stoppen, zegt Gert Jan Wiegman van PO NVA: "Geen personeel kunnen vinden, geen opvolging, te grote investeringen. Er gaat veel weg; landelijk vijftig stoppers. Ja, die zijn we dan echt kwijt. We krijgen een steeds legere haven. Dat is gewoon jammer voor Den Oever."

Kotter naar de sloop

Jammer of niet: het lukt niet meer, zegt Daan Hermans: "Vijf jaar geleden hebben we ons schip nog mooi gemaakt, maar toen kwam corona, hoge olieprijzen door de oorlog in Oekraïne en slechte vangsten. We kunnen ook geen bemanning meer krijgen. Ze durven het niet aan of krijgen geen werkvergunning, zoals Polen. Die mogen in Nederland wel op de vrachtwagen rijden, maar niet varen."

Hermans ziet een hele familietraditie in rook opgaan. "Mijn opa is zestig jaar geleden begonnen met vissen. Mijn vader heeft vierenveertig jaar gevaren. Hij springt nu bij, maar dat is met zijn 66 jaar eigenlijk geen doen. Het is klote, maar er is geen andere optie meer. Als de uitkoop vlot verloopt, gaat de kotter in februari naar de sloop. Het is gewoon kapitaalvernietiging."

Tekst loopt door onder de foto.

"Veel oud-vissers zijn bij het GVB in Amsterdam terechtgekomen op de pontjes", vertelt Gert Jan Wiegman. Hoe de toekomst voor Daan eruit gaat zien, weet hij nog niet: "Ik heb altijd alleen maar gevist. Ik laat me deze winter omscholen. Misschien kan in de koopvaardij aan de slag of bij het loodswezen of de binnenvaart. Geen geklooi meer met vergunningen en controles."

Wat deze ronde van sanering voor gevolgen heeft voor de garnalenvisserij, is nog niet bekend.  Dat hangt af van hoeveel vissers gebruikmaken van de uitkoopregeling. De regeling wordt opengesteld tot en met 2 februari volgend jaar.

Mogelijk vijftien Wieringer garnalenvissers gaan zich vandaag bij het rijk melden om zich uit te laten kopen. Vandaag start de inschrijving voor de uitkoopregeling. Het is een vrije keuze voor de vissers: doorgaan of stoppen. Voor garnalenvisser Daan Hermans is het genoeg: "We maken bijna geen winst meer. We stoppen ermee."

"Het wordt een flinke kaalslag in de haven van Den Oever." Gert Jan Wiegman van de PO NVA, de belangenorganisatie van de vissers, vindt het jammer. Op Wieringen zullen naar verwachting maximaal vijftien garnalenvissers gebruikmaken van de uitkoopregeling.

Wiegman: "Op zich is het een goede regeling, maar ik weet niet of ze het echt allemaal doen. Het laatste half jaar ging het erg goed met de garnalen en misschien is het toch wel weer interessant om door te gaan."

Einde is in zicht

Er is 40 miljoen euro uitgetrokken om vissers die willen stoppen te ondersteunen. Voorwaarde is wel dat hun kotter wordt uitgeschreven en gesloopt. De visserijsector heeft zelf gevraagd om deze saneringsronde. Landelijk hebben zo'n 50 vissers voorzichtig aangegeven interesse te hebben in de saneringsregeling.

Eén van hen is de Wieringer garnalenvisser Daan Hermans van de WR98. Hij heeft het besluit genomen en laat zich uitkopen. Een grote stap: "Ja, het einde is in zicht. Heel jammer."

Hermans haalde twaalf jaar geleden zijn diploma voor de visserij. Hij nam enkele jaren geleden het bedrijf over van zijn vader: "Ik had me de toekomst wel heel anders voorgesteld, maar het gaat niet meer."

Tekst loopt door onder de foto.

Vaak speelt er van alles mee in het besluit om te stoppen, zegt Gert Jan Wiegman van PO NVA: "Geen personeel kunnen vinden, geen opvolging, te grote investeringen. Er gaat veel weg; landelijk vijftig stoppers. Ja, die zijn we dan echt kwijt. We krijgen een steeds legere haven. Dat is gewoon jammer voor Den Oever."

Kotter naar de sloop

Jammer of niet: het lukt niet meer, zegt Daan Hermans: "Vijf jaar geleden hebben we ons schip nog mooi gemaakt, maar toen kwam corona, hoge olieprijzen door de oorlog in Oekraïne en slechte vangsten. We kunnen ook geen bemanning meer krijgen. Ze durven het niet aan of krijgen geen werkvergunning, zoals Polen. Die mogen in Nederland wel op de vrachtwagen rijden, maar niet varen."

Hermans ziet een hele familietraditie in rook opgaan. "Mijn opa is zestig jaar geleden begonnen met vissen. Mijn vader heeft vierenveertig jaar gevaren. Hij springt nu bij, maar dat is met zijn 66 jaar eigenlijk geen doen. Het is klote, maar er is geen andere optie meer. Als de uitkoop vlot verloopt, gaat de kotter in februari naar de sloop. Het is gewoon kapitaalvernietiging."

Tekst loopt door onder de foto.

"Veel oud-vissers zijn bij het GVB in Amsterdam terechtgekomen op de pontjes", vertelt Gert Jan Wiegman. Hoe de toekomst voor Daan eruit gaat zien, weet hij nog niet: "Ik heb altijd alleen maar gevist. Ik laat me deze winter omscholen. Misschien kan in de koopvaardij aan de slag of bij het loodswezen of de binnenvaart. Geen geklooi meer met vergunningen en controles."

Wat deze ronde van sanering voor gevolgen heeft voor de garnalenvisserij, is nog niet bekend.  Dat hangt af van hoeveel vissers gebruikmaken van de uitkoopregeling. De regeling wordt opengesteld tot en met 2 februari volgend jaar.

Namens Noord-Holland vertegenwoordigde dit jaar Kelsey Verbrugge (25) uit Hoofddorp het Regio Songfestival. Daar speelde hij het nummer 'Bij jou ben ik thuis'.

Het Regio Songfestival wordt door de dertien regionale publieke omroepen georganiseerd en vindt vanavond plaats in Arnhem. De presentatie is in handen van Jochem van Gelder, samen met Omroep Gelderland-presentatoren Linda Geerdink en Rik Bronkhorst.

Bekijk hier de uitzending terug:

Kandidaat Kelsey

Onze kandidaat Kelsey is stukadoor én volkszanger. De Hoofddorper begon zijn zangcarrière zes jaar geleden toen hij op de verjaardag van zijn broer 'voor de grap' de microfoon pakte. "Blijkbaar vonden mensen het wel leuk", zegt hij droog. Een jaar later, toen hij de kroeg in mocht, pakte hij steeds vaker 'voor de grap' de microfoon tijdens karaokeavonden. "Dat viel wel in de smaak."

Als Kelsey in 2020 auditie doet voor een grote talentenjacht in de Amsterdamse kroeg Jantjes Verjaardag, schopt hij het tot de finale. Helaas gooide corona roet in het eten en kon de finale niet doorgaan. Uiteindelijk bleek de winst niet nodig, want boekingen stroomden binnen. 

"Ik had nooit gedacht dat ik zanger zou worden, maar nu ben ik het toch", zegt hij. Toch komt hij wel uit een muzikale familie: zijn tante is bekende zangeres Willeke Alberti. 

Beluister zijn nummer hieronder:

Deze avond is het weer zo ver: het Regio Songfestival! Namens Noord-Holland staat dit jaar Kelsey Verbrugge (25) uit Hoofddorp op het podium met zijn nummer 'Bij jou ben ik thuis'. Volg hier de finale. 

Het Regio Songfestival wordt door de dertien regionale publieke omroepen georganiseerd en vindt vanavond plaats in Arnhem. De presentatie is in handen van Jochem van Gelder, samen met Omroep Gelderland-presentatoren Linda Geerdink en Rik Bronkhorst.

Kijk vanaf 20.30 uur mee met de livestream hieronder. De finale duurt tot ongeveer 22.45 uur. 

Stemmen kan via onderstaande QR-code:

Kandidaat Kelsey

Onze kandidaat Kelsey is stukadoor én volkszanger. De Hoofddorper begon zijn zangcarrière zes jaar geleden toen hij op de verjaardag van zijn broer 'voor de grap' de microfoon pakte. "Blijkbaar vonden mensen het wel leuk", zegt hij droog. Een jaar later, toen hij de kroeg in mocht, pakte hij steeds vaker 'voor de grap' de microfoon tijdens karaokeavonden. "Dat viel wel in de smaak."

Als Kelsey in 2020 auditie doet voor een grote talentenjacht in de Amsterdamse kroeg Jantjes Verjaardag, schopt hij het tot de finale. Helaas gooide corona roet in het eten en kon de finale niet doorgaan. Uiteindelijk bleek de winst niet nodig, want boekingen stroomden binnen. 

"Ik had nooit gedacht dat ik zanger zou worden, maar nu ben ik het toch", zegt hij. Toch komt hij wel uit een muzikale familie: zijn tante is bekende zangeres Willeke Alberti. 

Beluister zijn nummer hieronder: