Het aantal mensen dat kampt met psychische klachten in de provincie is toegenomen en dat komt waarschijnlijk deels door de coronacrisis. Dat blijkt uit de Gezondheidsmonitor van de GGD. Door de coronacrisis voelen jongeren en volwassenen tussen de 18 en 65 jaar zich eenzamer, angstiger en depressiever, zo blijkt uit de cijfers. Het is niet allemaal negatief: uit het onderzoek blijkt ook we minder drinken en minder roken.

In de provincie is het risico op een angststoornis en depressie toegenomen bij volwassenen in de leeftijd van 18 tot 65 jaar. Dat geldt met name voor de regio's Gooi en Vechtstreek, Noord-Holland Noord en Kennemerland. De regio Zaanstreek-Waterland kan geen regionale cijfers verstrekken en richt zich alleen op de cijfers per gemeente die in september uitkomen.

Uit de landelijke resultaten van de Gezondheidsmonitor blijkt dat de verschillende regio's op de mentale gezondheid net onder het landelijke gemiddelde scoren, met uitzondering van de regio Amsterdam die er in negatieve zin uitspringt. In Nederland heeft gemiddeld 6,4 procent van de bevolking een hoog risico op angst en depressie, in Amsterdam is dat 8,4 procent.

Regio's

Uit de Gezondheidsmonitor blijkt dat in de regio Noord-Holland Noord de situatie van de psychosociale gezondheid van inwoners van 18 tot 65 jaar lijkt te zijn verslechterd. Zo voelen meer mensen zich eenzamer  (van 39 procent in 2016 naar 43 procent nu) en is ook het risico op een angststoornis gestegen (van 37 procent in 2016 naar 45 procent vier jaar later).

Ook in de regio Gooi en de Vechtstreek ziet de GGD dat de coronacrisis een duidelijke impact heeft op de mentale gezondheid van de mensen. Daar ervaarden de inwoners dezelfde klachten en ook zochten zij vaker contact met een psycholoog en de GGZ.

In de regio Kennemerland herkennen ze het beeld dat er meer stress is bij de mensen tussen de 18 en 65 jaar ook. De woordvoerder van de GGD Kennemerland reageert: "Er is meer eenzaamheid en mensen hebben minder sociale contacten en ervaren daardoor meer stress. Dat zien we ook in onze regio." De woordvoerder zegt dat ze nu gaan kijken wat ze kunnen doen. Volgens hem is de situatie al aan het veranderen nu het aantal coronagevallen afneemt.

Jongeren

De coronacrisis heeft vooral veel impact op jongeren. Zo ervaren jongeren in de regio Gooi en Vechtstreek 'een stuk meer stress' (+22%) en zochten ze ook meer contact met de GGZ (+12%). De GGD zegt hierover: "Jongvolwassenen staan onder druk. Drie op de tien 18- tot 34-jarigen hebben in de voorgaande vier weken (heel) veel stress ervaren. Ze hebben minder veerkracht, hoger risico op een angststoornis en depressie en vaker contact met een psycholoog."

In Noord-Holland Noord zijn de resultaten nog iets minder rooskleurig. Hier kampt 1 op de 2 jongeren met een matig tot hoog risico op angst en depressie door de coronacrisis. Dit is deels te verklaren door de coronacrisis, zo staat in de gezondheidsmonitor, waardoor mensen zich eenzamer, angstiger en depressiever zijn gaan voelen.

Komend jaar doet de GGD meer onderzoek naar de mentale gesteldheid van jongeren. Dan wordt ook specifiek gekeken naar de effecten van de coronacrisis op de mentale gezondheid van de jongeren. De GGD Amsterdam zegt daarover dat jongeren last kunnen krijgen van de coronacrisis en dit kan effect hebben op de mentale gezondheid. Daarover schrijft de GGD: "Jongvolwassenen zitten in een leeftijdsfase waar de effecten van de corona-beperkingen en de lockdown van grote invloed zijn." 

Minder roken en drinken

Niet alle resultaten uit de gezondheidsmonitor waren negatief. Zo blijkt dat de inwoners van de provincie in de leeftijd 18 tot 65 jaar minder zijn gaan roken en minder zijn gaan drinken. Voor de regio Noord Holland Noord is overmatig drinkgebruik onder volwassenen gedaald van 21 procent in 2016 naar 17 procent in 2020. En rookte in 2016 nog 22 procent van de volwassen, dan is dat nu gedaald naar 18 procent. In het Gooi drinken ze nog wel stevig door. Daar drinkt tweederde van de inwoners elke dag meer dan een glas wijn.

Helaas zijn we wel minder gaan bewegen en hebben meer mensen last van obesitas gekregen. Wel hebben we het voornemen om daar op korte termijn wat aan te doen. Mensen voelen zich wel gezond. Dat geldt met name voor de volwassen inwoners uit de regio Gooi en Vechtstreek. In deze regio hebben inwoners de minste beperkingen door gezondheidsproblemen dan in de rest van Nederland. In Noord-Holland Noord zijn ze ook zeker niet ontevreden. Acht op de tien inwoners in deze regio voelt zich heel erg gezond.

Tot slot zijn het de ouderen die minder last van de impact van de coronacrisis lijken te hebben. Jansen: “De impact op ouderen van de coronacrisis lijkt wel mee te vallen.” Een duidelijke reden kan hij hiervoor niet geven. In de regio Gooi en Vechtstreek valt het op dat ouderen minder professionele hulp ontvangen. Dit was al zo in 2016, maar deze trend zet door.

Verder lijken de resultaten van de GGD positiever uit te vallen voor hoogopgeleiden dan voor laagopgeleiden. Dat heeft te maken met de financiële situatie van de inwoners van een bepaalde regio. Ook zijn eenzaamheid, tevredenheid over de woning en de omgeving van invloed op de resultaten.

Een op elke elf jonge volwassenen loopt een hoog risico om een angststoornis of een depressie te ontwikkelen. Die 9 procent is meer dan in 2016, toen 7 procent een groot risico liep op zulke klachten. In 2012 was het 6 procent. Het is niet duidelijk of er een verband is met de coronacrisis. Natuurlijk heeft iedereen heeft wel eens een sombere dag, maar als je last hebt van een depressie blijft het niet bij die ene dag. Wat is het en wat moet je doen bij de eerste signalen?

Ouders van leerlingen van de Sint Bernardusschool in Haarlem-Oost doen een dringende oproep vanwege het lerarentekort op de school. Vanaf volgend jaar zullen de klassen groter worden en dat is volgens hen een slechte zaak. Daarom zijn zij zelf een zoektocht gestart naar een geschikte meester of juf voor hun kinderen.

Haar dochter Bo dreigt volgend jaar in een klas van 37 leerlingen te komen. “En het laatste jaar is al zo spannend”, zegt Tessa Vaumont. “Nu kunnen ze hun school niet afmaken met dezelfde groep. Bovendien zijn er ook leerlingen die nog tussen havo en mavo zweven. We zijn bang dat zij in een te grote klas niet genoeg aandacht zullen krijgen.”

"Niemand reageert"

Maar volgens directeur Marianne Barzilay worden de leerlingen ondersteund door een stagiaire en een onderwijsassistent. Verder is het volgens haar roeien met de riemen die ze op dit moment hebben. “De vacature voor een nieuwe leerkracht staat al weken open en daar heeft niemand zich voor gemeld”, vertelt ze. “We houden hem in de lucht en als er voor eind augustus nog iemand wordt aangenomen dan draaien we alles terug. Dat heeft ieder zijn voorkeur.”

Het probleem rondom het lerarentekort is volgens Barzilay nog nooit zo groot geweest. “Ik werk al 37 jaar in het onderwijs en heb dit nog niet zo meegemaakt. Meerdere scholen van Stichting Twijs in Haarlem kampen met het probleem. Ook andere stichtingen hebben er last van. En het wordt alleen maar erger. Binnenkort gaan veel ervaren leerkrachten met pensioen. Als wij dan geen nieuwe input krijgen, wordt het echt een groot probleem.”

"Steun nekt onderwijs"

Scholen krijgen met het Nationaal Programma Onderwijs steun vanuit de overheid om coronavertragingen aan te pakken. Volgens Barzilay nekt dat het onderwijs deels. "De steun is bedoeld om achterstanden weg te werken. Ook scholen die geen achterstanden hebben ontvangen geld. Zij huren ervaren leraren in om met kleine groepjes aan de slag te gaan, zodat zij bijvoorbeeld een hoger advies krijgen. Op veel scholen in Schalkwijk en Haarlem-Oost zitten kinderen die meer aandacht nodig hebben vanwege hun thuissituatie. Zij hebben een goede leerkracht nodig en als diegene ergens anders een soort elite-baantje gaat nemen dan is het onderwijs gedoemd om helemaal uitgehold te worden. Dat is mijn grootste zorg voor de toekomst.”

Stichting Open Nederland, de organisatie achter Testen voor Toegang, doet onderzoek naar de negatieve testuitslagen die afgelopen zijn aangeboden aan mensen die geen uitslag kregen. Dat laat een woordvoerder weten aan NH Nieuws. In totaal kregen zo'n 2.500 mensen geen uitslag. Zij krijgen geen geld als ze daardoor een feest hebben gemist, zegt organisatie.

Het was het eerste weekend waarin op grote schaal werd gewerkt met het systeem van Testen voor Toegang. Zo'n 227.000 mensen maakten daar gebruik van. Dat ging niet bepaald vlekkeloos: door een vermoedelijke hack was er grote vertraging en kregen mensen later dan verwacht de uitslag.

Dat overkwam ook een verslaggever van NH Nieuws. Zij werd vrijdagochtend getest en kreeg wel een sms, maar geen mail met de uitslag. Toen ze verhaal ging halen bij de testlocatie in Alkmaar, koppelde een medewerker haar naam digitaal aan een negatieve uitslag. Op die manier kon ze toch naar een evenement. Omdat later bleek dat aan meerdere mensen negatieve uitslagen werden aangeboden, worden daar inmiddels Kamervragen over gesteld. 

Hoe het mogelijk is dat medewerkers van Testen voor Toegang dit kunnen doen, wil Stichting Open Nederland niet zeggen. "Dit zijn wij aan het onderzoeken", aldus een woordvoerder vandaag tegen NH Nieuws, na meermaals tevergeefs contact te hebben gezocht. Hij schuift een deel van de technische problemen van afgelopen weekend af op de CoronaCheckApp van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport VWS.

Als je een negatieve uitslag hebt, wordt dit namelijk in die app gezet. "Het ministerie is voor het beleid, de app en het systeem erachter, wij voeren alleen de testen uit", zegt de woordvoerder. De organisatie gaat aangifte doen van de hackpoging en gaat stresstesten uitvoeren om de IT-systemen te beproeven.

Reactie ministerie

Demissionair minister Hugo de Jonge zegt vandaag dat hij om de tafel gaat met Stichting Open Nederland om te kijken wat de verbeterpunten zijn. De stichting zelf doet aangifte van de hackpoging en gaat stresstesten uitvoeren op de IT-systemen.

Achter de poort van Testen voor Toegang moet het echt veilig zijn, aldus De Jonge. "En dan moet je ervan uit kunnen gaan dat iedereen in de club is getest of is gevaccineerd. De kinderziektes moeten uit het systeem worden gehaald."

Om de testcapaciteit met vijftig procent te vergroten heeft Open Nederland besloten dat de testlocaties van Testen voor Toegang vanaf komende vrijdag langer opengaan. Daarnaast gaat de organisatie aanvullende testen uitvoeren om het IT-systeem te testen. 

Als een evenement hebt gemist, kun je geen geld terugkrijgen, aldus de woordvoerder.  "Ik zou het vergelijken met een trein die vertraging heeft op weg naar het vliegveld", aldus de woordvoerder van de stichting. "We hebben er alles aan gedaan om de test op tijd bij mensen te kunnen brengen, maar testen is op eigen risico." 

Delen van QR-codes 

Ook circuleerde op het internet een filmpje waarop jongeren aangeven onderling QR-codes te delen via een screenshot. Volgens VWS zou dat technisch niet kunnen. "De QR-code die in de CoronaCheckApp wordt gegeven, wordt om de zoveel minuten ververst. De scanner zou dan een rood vinkje moeten krijgen als QR-codes worden gedeeld."

De code is persoonlijk en werkt met initialen en geboortemaand. Daarom moet men een identiteitsbewijs laten zien aan de deur. "De kans dat een vriend of vriendin dat heeft is klein, dus de techniek ziet goed in elkaar. Echter, ligt er een taak bij evenementenorganisatoren dat die codes worden gescand. Je kan met het blote oog niet zien dat het een verouderde QR-code is of welke initialen erop staan."

Veel basisscholen in Amsterdam hebben nog de grootst mogelijke moeite hun formatie rond te krijgen zo vlak voor de zomervakantie. Het tekort is nu 12,5 procent. In Noord, Nieuw-West en Zuidoost is het tekort verreweg grootst. Schoolbestuur Zonova in Zuidoost, zit nog met achttien onvervulde vacatures. "Het is een hele trieste situatie zo vlak voor de zomervakantie."

Harry Dobbelaar, bestuurder van Zonova, waar 20 basisscholen in Zuidoost onder vallen, maakt zich zorgen. "We hebben met een succesvolle campagne veel nieuwe leerkrachten kunnen aannemen, maar op dit moment, twee weken voor de zomervakantie hebben we nog achttien vacatures openstaan. Het is een hele trieste situatie." 

Volgens onderwijswethouder Marjolein Moorman dreigen er zelfs scholen te moeten sluiten in de stad. Daar wil Dobbelaar nog niet aan denken, maar een aantal impopulaire maatregelen moet hij zeker gaan nemen. Daarbij denkt hij aan het samenvoegen van klassen of een vierdaagse lesweek. "De arbeidsmarkt zit echt op slot, maar we willen wel onze verantwoordelijkheid voor onze leerlingen nemen."

Schooldirecteur Robert Poggenklaas, van basisschool De Schakel in Zuidoost, heeft het razend druk gehad met het vinden van oplossingen om na de zomer geen klassen naar huis te hoeven sturen. "Gelukkig hebben we voor komend schooljaar alle groepen bemand, maar niet allemaal met gekwalificeerd en bevoegd personeel."

Een aantal groepen staat onder leiding van onderwijs-assistenten, zij-instromers en  leerkrachten in opleiding. "De kwaliteit staat daarmee wél onder druk. Hoewel onbevoegd niet onbekwaam hoeft te betekenen", zegt Poggenklaas.

Maar het is verre van ideaal, vindt Poggenklaas. "De aandacht die leerlingen verdienen, kan zo niet altijd gegeven worden, en dat maakt de werkdruk voor de andere leerkrachten ook weer extra groot. 

Om te voorkomen dat het lerarentekort steeds groter wordt moet er structureel geld bij, vinden Dobbelaar en Poggenklaas. Iets waar onderwijswethouder Moorman al jaren voor pleit. "Het salaris van een leerkracht in het basisonderwijs moet gelijkgetrokken worden met dat van een leraar in het voortgezet onderwijs", zegt Dobbelaar. "En er moet echt ingezet worden op woningen voor leraren in Amsterdam."

Hij noemt het "heel genereus" dat de minister extra geld uittrekt om corona-achterstanden weg te werken. "Maar daar krijg je geen extra leerkrachten mee. We zien dat leerkrachten juist dichter bij huis gaan werken omdat scholen buiten de stad dat geld ook hebben gekregen."

Handhavers zijn de afgelopen twee weken langs de woningen van tien Amsterdammers, twee Amstelveners en twee inwoners van Diemen gegaan om te controleren of ze wel binnen waren. 

Dat schrijft de Amsterdamse burgemeester Halsema in een brief over het coronabeleid aan de gemeenteraad. De handhavers controleerden na meldingen van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, omdat het ministerie het vermoeden had dat de inwoners zich niet aan de quarantaineplicht hielden. 

Maar dat vermoeden kon niet hardgemaakt worden. "Na controle door handhaving zijn er geen boetes uitgeschreven, alle betreffende personen bleken thuis in quarantaine te zijn", schrijft Halsema.

De quarantaineplicht geldt voor reizigers die net terug zijn uit landen waar een zeer hoog risico op besmetting met het coronavirus geldt. Ze mogen tien dagen hun huis niet uit, maar de quarantaine houdt op als ze na vijf dagen een negatieve uitslag van een coronatest hebben.

Landen met een zeer hoog risico zijn bijvoorbeeld Brazilie, het Verenigd Koninkrijk en Suriname. Handhavers komen langs als een belteam het vermoeden heeft dat iemand niet thuis is. Wie de deur niet open doet of de telefoon niet opneemt, kan een boete van 339 euro krijgen.

Ouders van leerlingen van de Sint Bernardusschool in Haarlem-Oost doen een dringende oproep vanwege het lerarentekort op de school. Vanaf volgend jaar zullen de klassen groter worden en dat is volgens hen een slechte zaak. Daarom zijn zij zelf een zoektocht gestart naar een geschikte meester of juf voor hun kinderen.

Haar dochter Bo dreigt volgend jaar in een klas van 37 leerlingen te komen. “En het laatste jaar is al zo spannend”, zegt Tessa Vaumont. “Nu kunnen ze hun school niet afmaken met dezelfde groep. Bovendien zijn er ook leerlingen die nog tussen havo en mavo zweven. We zijn bang dat zij in een te grote klas niet genoeg aandacht zullen krijgen.”

"Niemand reageert"

Maar volgens directeur Marianne Barzilay worden de leerlingen ondersteund door een stagiaire en een onderwijsassistent. Verder is het volgens haar roeien met de riemen die ze op dit moment hebben. “De vacature voor een nieuwe leerkracht staat al weken open en daar heeft niemand zich voor gemeld”, vertelt ze. “We houden hem in de lucht en als er voor eind augustus nog iemand wordt aangenomen dan draaien we alles terug. Dat heeft ieder zijn voorkeur.”

Het probleem rondom het lerarentekort is volgens Barzilay nog nooit zo groot geweest. “Ik werk al 37 jaar in het onderwijs en heb dit nog niet zo meegemaakt. Meerdere scholen van Stichting Twijs in Haarlem kampen met het probleem. Ook andere stichtingen hebben er last van. En het wordt alleen maar erger. Binnenkort gaan veel ervaren leerkrachten met pensioen. Als wij dan geen nieuwe input krijgen, wordt het echt een groot probleem.”

"Steun nekt onderwijs"

Scholen krijgen met het Nationaal Programma Onderwijs steun vanuit de overheid om coronavertragingen aan te pakken. Volgens Barzilay nekt dat het onderwijs juist. "De steun is bedoeld om achterstanden weg te werken. Ook scholen die geen achterstanden hebben ontvangen geld. Zij huren ervaren leraren in om met kleine groepjes aan de slag te gaan, zodat zij bijvoorbeeld een hoger advies krijgen. Op veel scholen in Schalkwijk en Haarlem-Oost zitten kinderen die meer aandacht nodig hebben vanwege hun thuissituatie. Zij hebben een goede leerkracht nodig en als diegene ergens anders een soort elite-baantje gaat nemen dan is het onderwijs gedoemd om helemaal uitgehold te worden. Dat is mijn grootste zorg voor de toekomst.”

Wie vandaag een coronavacinatie kreeg in de AFAS Live, belandde in een lange rij die bijna bij de parkeergarages begon. 

Meerdere mensen die een afspraak hadden maken op Twitter melding van de drukte. Toch liep de rij wel goed door. Een van hen schrijft dat hij na vijftien minuten wachten geholpen werd. 

De GGD antwoordt hem dat er momenteel een "recordaantal vaccins" gezet wordt in de AFAS Live. Wel schrijft de organisatie hierop te zijn voorbereid, omdat er bijvoorbeeld stickers op de vloer zijn geplakt. 

Handhavers zijn de afgelopen twee weken langs de woningen van tien Amsterdammers, twee Amstelveners en twee inwoners van Diemen gegaan om te controleren of ze wel binnen waren. 

Dat schrijft burgemeester Halsema in een brief over het coronabeleid aan de gemeenteraad. De handhavers controleerden na meldingen van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, omdat het ministerie het vermoeden had dat de inwoners zich niet aan de quarantaineplicht hielden. 

Maar dat vermoeden kon niet hardgemaakt worden. "Na controle door handhaving zijn er geen boetes uitgeschreven, alle betreffende personen bleken thuis in quarantaine te zijn", schrijft Halsema.

De quarantaineplicht geldt voor reizigers die net terug zijn uit landen waar een zeer hoog risico op besmetting met het coronavirus geldt. Ze mogen tien dagen hun huis niet uit, maar de quarantaine houdt op als ze na vijf dagen een negatieve uitslag van een coronatest hebben.

Landen met een zeer hoog risico zijn bijvoorbeeld Brazilie, het Verenigd Koninkrijk en Suriname. Handhavers komen langs als een belteam het vermoeden heeft dat iemand niet thuis is. Wie de deur niet open doet of de telefoon niet opneemt, kan een boete van 339 euro krijgen.

Routeborden timmeren, voldoende wc-papier inslaan en de partytenten inspecteren: vrijwilligers van sportorganisatie Le Champion steken na lange tijd de handen weer uit de mouwen. Komende donderdag staat namelijk weer het eerste sportevenement gepland: de Wandel2daagse in Alkmaar.

Niet vier dagen maar twee dagen wandelen dus door Alkmaar en omgeving. Het mag de pret volgens Tom Limmen, eventmanager van Le Champion, niet drukken. "We sprongen een gat in de lucht toen we na lange tijd weer onze eerste evenementenvergunning binnen kregen. We hebben er allemaal weer ontzettend veel zin in."

Op donderdag 1 en vrijdag 2 juli wordt de tweedaagse georganiseerd. Het startpunt ligt beide dagen in Alkmaar en de routes lopen via Bergen en Geestmerambacht. Het is een kelinschaliger alternatief voor de Wandel4daagse die vanwege corona ook dit jaar geannuleerd werd. 

En ook de wandelaars hebben er zin in. De duizend startbewijzen waren in een mum van tijd vergeven. Vrijwilliger Ina Swinkels uit Hoorn begrijpt dat wel. "Vanwege corona is het wandelen erg populair geworden." Zelf wandelt ze niet mee. "Ik ben meer een fietser maar dit is ook leuk om te doen. Het is ontzettend dankbaar werk. De deelnemers zijn altijd erg blij met ons."

Niet stempelen

Die deelnemers staat deze editie wel een wat ingetogener wandeling te wachten. Het aantal contactmomenten wordt beperkt. Zo wordt er niet gestempeld en wordt er gespreid gestart. "Het wordt allemaal wat soberder", vertelt Limmen aan NH Nieuws. "Er zijn helaas geen festiviteiten en er is ook geen grootse intocht op het Waagplein. Het is jammer maar op naar 2022!" 

Deze week wordt naar verwachting bekend of gezonde jongeren wel of niet in aanmerking komen voor vaccinatie tegen het coronavirus, en onder welke voorwaarden. De wet is duidelijk over de vraag wie beslist over wel of niet vaccineren: daar gaan jongeren uiteindelijk zelf over.

Voor de tweede keer in drie dagen zijn er geen sterfgevallen door corona gemeld bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). In de afgelopen 72 uur is het overlijden van slechts één persoon geregistreerd.

Het afgelopen weekend is het niet overal goed gegaan met het toegangstesten bij bijvoorbeeld nachtclubs, erkent demissionair coronaminister Hugo de Jonge. Er kwamen meldingen dat bezoekers naar binnen konden met het toegangsbewijs van iemand anders.

De afname van het aantal coronapatiënten in Nederlandse ziekenhuizen houdt aan. Het ging afgelopen weekend wel iets minder snel omlaag dan in de week ervoor. Volgens de laatste cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) lagen maandag nog 331 mensen in het ziekenhuis met Covid-19, de ziekte die door het virus wordt veroorzaakt. Dat zijn er 32 minder dan afgelopen vrijdag.

Nederland krijgt te maken met steeds zwaardere digitale aanvallen, terwijl de maatschappij daar nog onvoldoende tegen gewapend is. Bovendien wordt de coronacrisis door kwaadwillenden aangegrepen om online over de schreef te gaan. Daarvoor waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in een nieuwe dreigingsanalyse.

De kinderartsen zijn om: zij adviseren ook tieners van 12 tot 17 jaar te vaccineren tegen corona. De snelle opkomst van de besmettelijkere deltavariant maakt deze volgende stap in het vaccinatieprogramma volgens de kinderartsen noodzakelijk.

Meerdere Amsterdmse scholen kunnen na de zomervakantie niet open vanwege het lerarentekort. Dat stelt wethouder Moorman (Onderwijs) samen met de onderwijswethouders van Den Haag en Rotterdam. De miljardensteun van het kabinet werkt volgens hen averechts. Randgemeenten zouden dankzij de hulp leraren wegkapen uit de grote steden. Bovendien zouden scholen moeilijker kunnen fuseren door de noodsteun. 

Begin dit jaar maakte het kabinet 8,5 miljard euro vrij voor het Nationaal Programma Onderwijs; een meerjarig plan dat gericht is op herstel en ontwikkeling van het onderwijs. Volgens Moorman loopt het lerarentekort alleen maar op dankzij het plan.

"We missen de koppeling met de aanpak van het lerarentekort. Daar moet structureel geld heen. Dat is niet gebeurd, het is gebleven bij tijdelijk geld. Ten eerste werken scholen weer meer met leraren op zzp-basis via detachering. Leraren stappen daardoor uit het vak en het onderwijs wordt instabiel", vertelt Moorman in het AD.

Fuseren lastiger

De grote steden proberen het aantal kleine scholen te verminderen. Deze scholen zijn volgens de wethouder namelijk kwetsbaarder voor het lerarentekort en bijkomend kwaliteitsverlies. "Met de extra coronagelden is het moeilijker om kleine scholen te bewegen zich te fuseren. Schoolbesturen houden ze dan liever nog even open", vertelt ze.

Onlangs stuurde het kabinet een Kamerbrief over de lerarentekorten in grote steden waaruit blijkt dat het lerarentekort in Amsterdam 12,5 procent is. 

Noodplan 

De gemeente maakte al in 2019 een plan om het lerarentekort aan te pakken, genaamd Noodplan Lerarentekort Amsterdam. Zo krijgen Amsterdamse docenten een bonus, een parkeerregeling en een reistegoed. Het plan kost de gemeente tussen 2019 en 2024 ruim 27 miljoen euro.

Meerdere scholen kunnen na de zomervakantie niet open vanwege het lerarentekort. Dat stelt wethouder Moorman (Onderwijs) samen met de onderwijswethouders van Den Haag en Rotterdam. De miljardensteun van het kabinet werkt volgens hen averechts. Randgemeenten zouden dankzij de hulp leraren wegkapen uit de grote steden. Bovendien zouden scholen moeilijker kunnen fuseren door de noodsteun. 

Begin dit jaar maakte het kabinet 8,5 miljard euro vrij voor het Nationaal Programma Onderwijs; een meerjarig plan dat gericht is op herstel en ontwikkeling van het onderwijs. Volgens Moorman loopt het lerarentekort alleen maar op dankzij het plan.

"We missen de koppeling met de aanpak van het lerarentekort. Daar moet structureel geld heen. Dat is niet gebeurd, het is gebleven bij tijdelijk geld. Ten eerste werken scholen weer meer met leraren op zzp-basis via detachering. Leraren stappen daardoor uit het vak en het onderwijs wordt instabiel", vertelt Moorman in het AD.

Fuseren lastiger

De grote steden proberen het aantal kleine scholen te verminderen. Deze scholen zijn volgens de wethouder namelijk kwetsbaarder voor het lerarentekort en bijkomend kwaliteitsverlies. "Met de extra coronagelden is het moeilijker om kleine scholen te bewegen zich te fuseren. Schoolbesturen houden ze dan liever nog even open", vertelt ze.

Onlangs stuurde het kabinet een Kamerbrief over de lerarentekorten in grote steden waaruit blijkt dat het lerarentekort in Amsterdam 12,5 procent is. 

Noodplan 

De gemeente maakte al in 2019 een plan om het lerarentekort aan te pakken, genaamd Noodplan Lerarentekort Amsterdam. Zo krijgen Amsterdamse docenten een bonus, een parkeerregeling en een reistegoed. Het plan kost de gemeente tussen 2019 en 2024 ruim 27 miljoen euro.

Als je niet meteen bewijs nodig hebt dat je door je huisarts bent gevaccineerd tegen het coronavirus, wacht dan met het aanvragen van dat bewijs. En als je wel zo'n bewijs nodig hebt, vraag het dan het liefst per mail aan je huisarts. Die oproep doet de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV).

Het demissionaire kabinet heeft overeenstemming bereikt over de aanschaf van nog eens ruim zes miljoen doses van het coronavaccin van Moderna. Daarmee is Nederland verzekerd van voldoende vaccins om ook volgend jaar iedereen die dat wil te vaccineren. Dat heeft zorgminister Hugo de Jonge maandag bekendgemaakt.

Het demissionaire kabinet heeft overeenstemming bereikt over de aanschaf van nog eens ruim zes miljoen doses van het coronavaccin van Moderna.

Er zijn nog altijd problemen met de vaccinatiebewijzen voor mensen die hun eerste coronaprik hebben gehad en een coronabesmetting hebben doorgemaakt.

De 38-jarige verdachte voor het plannen van een aanslag op de vaccinatielocatie in Den Helder eerder in maart dit jaar wilde een explosie bestaande uit vuurwerk, benzine en olie creëren. Dat bleek met name uit de chatgeschiedenis van de verdachte. Het zelfgemaakte explosief had de locatie zeker een week moeten platleggen. Dat stelt het Openbaar Ministerie (OM) vandaag bij de rechtbank in Haarlem. 

Op 8 april maakte het OM bekend dat de 38-jarige inwoner Ralph K. uit Den Helder op 19 maart was aangehouden. Hij zou plannen hebben gesmeed om met een vuurwerkbom een aanslag te plegen op de vaccinatie-locatie aan de Drs. F. Bijlweg in Den Helder. Dankzij een tip kon de politie de man aanhouden.

De man zou volgens het OM al voorwerk hebben gedaan. Vooral uit zijn chatgeschiedenis is veel informatie naar boven gekomen. Zo zou hij informatie over de beveiliging hebben willen verzamelen en wilde hij portofoons bemachtigen. Daarnaast was hij geld aan het inzamelen en probeerde hij aan vuurwerk te komen, stelde de officier van justitie.

Vreedzaam protest

Volgens de advocaat van de verdachte was er geen sprake van een verzetsactie tegen de coronamaatregelen van de overheid. Zijn cliënt zou het altijd bij vreedzame protesten gelaten hebben. Volgens de advocaat kan een getuige bevestigen dat de portofoons voor een kinderspeurtocht bedoeld waren en was het ingezamelde geld een terugbetaling. Omdat het verblijf in de cel grote impact op de verdachte heeft, vroeg de advocaat om opheffing van de voorlopige hechtenis.

Volgens het OM is het lastig om precies te achterhalen wat nu precies de drijfveer is geweest van de verdachte. "Hij geeft eigenlijk geen verklaring en ziet het allemaal als een uit de hand gelopen grap", zei de officier van justitie. Zij wil daarom graag nog een persoonlijkheids- en een omgevingsonderzoek, maar vindt dat de verdachte in de tussentijd vast moet blijven zitten.

Informant

Ook de verdachte zelf kwam nog even aan het woord. Hij vertelde aan de rechters dat hij weinig praat omdat hij leidt aan PTSS. Hij wilde nog wel wat kwijt over een getuige tegen hem in de zaak: "Dat is een professionele informant. Hij heeft me vol drank gegoten en daarna uitspraken laten doen."

De zitting vandaag bij de rechtbank in Haarlem was een zogenaamde pro-formazitting waarbij gekeken wordt naar wat de stand van de zaak is, welke zaken er nog onderzocht moeten worden en hoe lang de verdachte in voorarrest moet blijven zitten. De rechtbank moet nog een besluit nemen of de man voorlopig vast blijft zitten. Dat wordt morgen duidelijk. In september gaat de zaak weer verder.

Bijna één op de tien Amsterdamse zzp’ers die gebruik maakten van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemer (TOZO) heeft hier schulden aan overgehouden. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de gemeente. Nu de werkzaamheden weer wat beginnen aan te zwengelen, worstelen veel zzp'ers - met name in de culturele sector - nog met de rekening van de afgelopen maanden. 

Zzp’ers die door de coronacrisis minder inkomen hebben, kunnen met de TOZO hun inkomen aanvullen tot maximaal 1.075,44 euro voor alleenstaanden en 1.536,34 euro voor gehuwden of samenwonenden. In totaal maakten 95.028 Amsterdammers, gebruik maakten van de regeling, hiervan moeten nu 9.710 mensen een groot of klein deel terugbetalen. 

“Het is helemaal geen steunmaatregel maar eerder een terugvalmaatregel”, vertelt evenementenproducent Jan Marne Haak. Zijn werk kwam van de ene op de andere dag compleet stil te liggen vanwege de coronacrisis. “Als je het over steun hebt, dan denk je aan een soort bodem van waaruit je verder kan werken met je bedrijf. Maar dat is het niet.”

Het bedrag van 1075 is volgens Haak veel te laag om van rond te komen. “In Amsterdam ken ik bijna niemand die minder dan 1600 euro vaste lasten heeft. Als ondernemer heb je huur of een hypotheek, servicekosten, bedrijfsverzekering, zorgverzekering en een arbeidsongeschiktheidsverzekering, dan zit je zo op 1600 euro of meer.

Om aan die 1600 euro te komen dacht Haak eerst nog dat hij een zo’n 525 euro zou moeten bijverdienen. Maar zo werkt het dus niet. “Alles wat je verdient gaat eerst van die 1075 euro af. Dus om 1600 euro over te houden, moet je dus ook gewoon 1600 euro verdienen. Die regeling slaat dus helemaal nergens op”, legt hij uit.

Kijk hieronder naar het interview met evenementenproducent Jan Marne Haak

Uiteindelijk lukte het Haak om bijna elke maand 1600 euro te verdienen. “En dat terwijl je sector verboden is”, vertelt hij trots. Alleen in de maanden dat het echt niet lukte, bouwde hij schuld op. “Bij mij is dat ongeveer 3000 euro. Maar voor iemand die minder geluk had, kan de schuld makkelijk oplopen tot 15.000 euro. En dat is een hele nare manier om een crisis uit te komen.”

Een ander uitgavenpatroon

Ook volgens senior onderzoeker Ombudsman Metropool Amsterdam, Josje Jap Ngie, is het bedrag dat mensen vanuit de TOZO ontvangen in veel gevallen ontoereikend gebleken. “Zzp’ers hebben een uitgavenpatroon dat is gebaseerd op hun inkomen. Als dat inkomen wegvalt en je moet noodgedwongen een beroep doen op de TOZO, dan krijg je helaas te maken met te weinig inkomen om je vaste lasten te kunnen voldoen”, vertelt ze.

Jap Ngie vindt dat de overheid soms te veel van ondernemers verwacht, terwijl niet alle ondernemers alle zaken goed op orde hebben. In haar werk voor de ombudsman hoort Jap Ngie regelmatig schrijnende verhalen van ondernemers die het niet meer volhouden. “Als je financieel en mentaal helemaal aan de grond zit, dan is het laatste wat je kunt adequaat op schulden reageren, wat wel verwacht wordt.”

Dat er onduidelijkheden waren over de criteria toen de TOZO werd ingevoerd, onderschrijft Jap Ngie. “De regeling is met grote snelheid ingevoerd om ondernemers snel van dienst te kunnen zijn. Hierbij is vooral in het begin de keuze gemaakt om voorschotten uit te keren zonder de strenge toets die doorgaans voorafgaat aan de definitieve toekenning van een uitkering. Mede hierdoor bleek achteraf dat sommige ondernemers geen recht hadden op de al uitgekeerde TOZO, wat leidt tot een terugvordering.”

Dit is bijvoorbeeld het geval bij studerende zzp’ers met recht op studiefinanciering. “Omdat studiefinanciering een lening is, voelt dit voor de zzp’ers als heel onrechtvaardig. Zij moeten nu lenen bij DUO om de TOZO terug te kunnen betalen aan de gemeente”, vertelt Jap Ngie.

Een andere groep zijn de ondernemers die gedurende het tijdvak waarin zij TOZO ontvingen toch meer inkomen hebben genoten dan waarop zij volgens de TOZO regeling recht op hadden. “Ook hier is soms een gevoel van onbegrip, omdat er bij een aantal van hen wel degelijk sprake was van een terugval in inkomsten”, aldus Jap Ngie.

En ook het, opnieuw goed bedoelde, ontbreken van de partnertoets heeft voor partners van de zpp’ers een onverwachte consequentie. “Veel mensen krijgen nu ineens een terugvordering vanwege het inkomen van de partner. De partners krijgen dan een terugvordering van de Belastingdienst. Soms moeten ze dan ineens 1000 euro loonheffingskorting nabetalen.”

Tot slot is er een groep waarvan achteraf bleek dat ze toch niet aan voorwaarden voldeden, zoals ondernemers zonder inschrijving bij de Kamer van Koophandel.

Zorgvuldige terugvorderingen?

Volgens Josje Jap Ngie gaat de gemeente Amsterdam zorgvuldig met de terugvorderingen om. Zo worden er speciaal medewerkers geworven om samen met de ondernemers tot realistische betaalafspraken te komen.

Toch wil ook de gemeente uiteindelijk wel geld zien. “Te veel of onterecht verstrekte TOZO-uitkeringen zullen we moeten terugvorderen. Dit doen we op een manier die past bij de situatie van de ondernemer. Zo is een betaalafspraak altijd bespreekbaar, kunnen we uitstel van betaling verlenen zo willen we ervoor zorgen dat de bestaanszekerheid niet onder druk komt te staan", laat een woordvoerder van verantwoordelijk wethouder Groot Wassink weten.

Perspectief en bestaanszekerheid bieden

Daarnaast heeft de gemeente eind 2020 het Actieplan Veerkracht opgesteld om perspectief en bestaanszekerheid te bieden aan zelfstandigen en armoede en problematische schulden bij zelfstandigen op te lossen en liefst te voorkomen. 

De gemeente benadrukt dat de TOZO in het leven is geroepen om “te voorzien in de ernstigste financiële nood van de ondernemer en als overbrugging van de crisisperiode”. Sinds 1 januari 2021 is er ook de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK), een tijdelijke tegemoetkoming in noodzakelijke kosten voor huishoudens die te maken hebben met een inkomensterugval en daardoor hun woonlasten niet meer kunnen betalen uit het resterende inkomen.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel wil elke Brit de toegang tot Europa ontzeggen, in Moskou liggen de ziekenhuizen weer ouderwets vol met coronapatiënten en Australië staat volledig in de paniekstand omdat het na anderhalf jaar hermetisch gesloten grenzen toch ten prooi dreigt te vallen aan de nieuwste versie van het coronavirus, de Deltavariant. Intussen zijn in Nederland net de laatste versoepelingen doorgevoerd. Hoe verstandig is dat?

De drukte in de winkelstraat neemt almaar toe, zeker nu de overheid vrijwel alle coronamaatregelen heeft geschrapt.